بررسی اشتباهات رایج دانش آموزان مقطع ابتدایی در حل مسائل کلامی ریاضی

مسئله اصلی این پژوهش، بررسی اشتباهات رایج دانش آموزان مقطع ابتدایی در حل مسائل کلامی ریاضی در شهر اصفهان است که به دلیل ماهیت چندبعدی این مسائل و تاثیر آن بر افت تحصیلی، نیازمند واکاوی نظام مند می باشد. هدف این مطالعه، شناسایی، طبقه بندی و تحلیل علل بروز خطاهای دانش آموزان پایه های چهارم تا ششم ابتدایی در مواجهه با مسائل کلامی ریاضی و ارائه رهیافتی برای کاهش این خطاها است. روش پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی و با رویکرد آمیخته (کمی و کیفی) انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۳۸۴ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، آزمون محقق ساخته متشکل از ۱۰ مسئله کلامی استاندارد (بر اساس طبقه بندی خطاهای نیومن) و پروتکل تحلیل خطا بود. روش تجزیه و تحلیل داده ها شامل آمار توصیفی (فراوانی و درصد) برای خطاها و آزمون خی دو برای بررسی تفاوت های گروهی و همچنین تحلیل محتوای کیفی برای دسته بندی ماهیت خطاها می گردد. یافته ها نشان داد که بیشترین خطاها به ترتیب مربوط به درک نادرست ساختار مسئله (۴۲٪)، اشتباه در تبدیل قالب زبانی به معادله ریاضی (۳۱٪)، خطاهای محاسباتی پایه (۱۸٪) و بی توجهی به جواب نهایی (۹٪) است. همچنین مشخص شد رابطه معناداری بین ضعف در مهارت خواندن و درک مطلب با فراوانی خطاهای معنایی وجود دارد (۰.۰۱>p). نتیجه پژوهش حاکی از آن است که ریشه اکثر اشتباهات دانش آموزان ابتدایی اصفهان در مسائل کلامی، فراتر از ضعف محاسباتی، به نارسایی در بازنمایی ذهنی و ترجمه زبان طبیعی به زبان ریاضی برمی گردد؛ بنابراین توصیه می شود در برنامه درسی ریاضی مدارس اصفهان، تاکید بیشتری بر آموزش راهبردهای فراشناختی درک مسئله صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

اشتباهات رایج ، مسائل کلامی ریاضی ، مقطع ابتدایی ، حل مسئله