هویت محله ای و نقش آن در کاهش آسیب های اجتماعی

هویت محله ای به عنوان یکی از مولفه های بنیادین سرمایه اجتماعی، نقشی کلیدی در بازتولید نظم اجتماعی و کاهش ناهنجاری ها در فضاهای شهری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف مرور و تحلیل نقش هویت محله ای در کاهش آسیب های اجتماعی و شناسایی عوامل کالبدی و غیرکالبدی موثر بر آن انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، مروری–تحلیلی با استناد به منابع کتابخانه ای و اسناد پژوهشی سال های اخیر (۱۳۹۷-۱۴۰۴) است. یافته ها نشان می دهند که هویت محله ای تابعی از ویژگی های کالبدی محیط (نظیر معماری مدارس اجتماعی و فضاهای تعاملی) و عوامل غیرکالبدی (مانند شبکه سازی مردمی و پیوندهای عاطفی) است. نتایج سنتز ادبیات پژوهش حاکی از آن است که تقویت تعلق خاطر به محله از طریق نهادهایی نظیر مدارس و تشکل های مردم نهاد، منجر به خودکنترلی اجتماعی شده و آسیب هایی نظیر اعتیاد، بزهکاری و انزوای اجتماعی را به ویژه در گروه های سنی دانش آموزان کاهش می دهد. علاوه بر این، نقش نظام آموزشی در کنار هوش هیجانی و ارتباطات موثر، به عنوان مکمل های هویت ساز در محیط های محله ای شناخته می شوند. در نهایت، این مقاله بر لزوم طراحی فضاهای شهری با رویکرد محله محور و تقویت نهادهای مدنی برای مقابله با بحران های اجتماعی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هویت محله ای ، آسیب های اجتماعی ، تعلق مکانی ، سرمایه اجتماعی