"برنامه ریزی کاربری اراضی شهری با تاکید بر راهبرد توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: شهر مرودشت)"

برنامه ریزی کاربری اراضی شهری یکی از مهم ترین ابزارهای هدایت توسعه کالبدی و فضایی شهرهاست و نقش اساسی در تحقق توسعه پایدار شهری دارد. نحوه توزیع کاربری ها و خدمات شهری، علاوه بر اثرگذاری بر کارایی عملکردی شهر، می تواند عدالت فضایی و کیفیت زندگی شهروندان را تقویت یا تضعیف کند. هدف این پژوهش ارائه چارچوبی برای بهبود برنامه ریزی کاربری زمین در شهر مرودشت با تاکید بر راهبردهای توسعه پایدار است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. داده ها از طریق روش های کتابخانه ای، اسنادی و میدانی گردآوری شده اند. در بخش کمی، وضعیت سرانه ها با استانداردهای شهرسازی مقایسه و در بخش کیفی، الگوی توزیع خدمات بررسی گردید. همچنین با استفاده از رویکرد راهبردی SWOT و اولویت بندی چندمعیاره AHP، راهبردهای اجرایی پیشنهاد شد. یافته ها نشان می دهد توزیع خدمات در مرودشت عمدتا خوشه ای و نامتوازن است و برخی نواحی از دسترسی مناسب به خدمات شهری محروم اند؛ همچنین کمبود سرانه برخی کاربری های اصلی، به ویژه در حوزه خدمات عمومی و فضای سبز، با شاخص های پایداری فاصله معناداری دارد . در نتیجه، حرکت به سوی توسعه پایدار در مرودشت مستلزم بازنگری در الگوی تخصیص زمین، تقویت خدمات محله ای، جلوگیری از گسترش افقی و استفاده موثر از ظرفیت های درون شهری است. افزون بر این، نتایج این مطالعه نشان می دهد تلفیق تحلیل فضایی و تصمیم گیری چندمعیاره می تواند به شناسایی دقیق تر نواحی کم برخوردار کمک کرده و مبنایی برای سیاست گذاری عادلانه تر در توزیع خدمات باشد. همچنین تدوین راهبردهای اجرایی بر پایه واقعیت های کالبدی و اجتماعی شهر، امکان کاهش تعارضات کاربری و ارتقای کارآمدی نظام مدیریت زمین را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی کاربری اراضی ، توسعه پایدار شهری ، عدالت فضایی ، SWOT–AHP ، مرودشت.