بررسی نقش نوآوری در تدریس مبتنی بر یادگیری فعال بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

نوآوری آموزشی در دهه های اخیر به عنوان یکی از مهم ترین راهبردهای ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری مطرح شده است و در این میان، یادگیری فعال به دلیل تاکید بر مشارکت شناختی، عاطفی و رفتاری فراگیران، جایگاهی ممتاز یافته است. هدف این مقاله مروری–تحلیلی، بررسی نقش نوآوری در تدریس مبتنی بر یادگیری فعال بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و تبیین سازوکارهای روان شناختی و آموزشی اثرگذار بر این رابطه است. روش پژوهش از نوع مروری–کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل مضمون و تحلیل مقایسه ای است؛ بدین معنا که منابع معتبر داخلی و خارجی درباره یادگیری فعال، کلاس معکوس، یادگیری مبتنی بر مسئله، بازی وارسازی، ارزشیابی تکوینی، یادگیری همتایان و متغیرهای روان شناختی مرتبط بررسی و مضامین اصلی استخراج شد. یافته ها نشان می دهد که نوآوری در تدریس، زمانی که با اصول یادگیری فعال و بازخورد تکوینی، تعامل همسالان، خودتنظیمی و طراحی تکلیف معنادار همراه می شود، معمولا به بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش درگیری شناختی، تقویت خودکارآمدی، کاهش اضطراب تحصیلی و ارتقای انگیزش درونی می انجامد. با این حال، اثرگذاری این رویکردها به کیفیت اجرا، آمادگی معلم، ویژگی های فردی دانش آموزان، و سازگاری با بافت مدرسه وابسته است. نتیجه گیری مقاله آن است که نوآوری در تدریس مبتنی بر یادگیری فعال نه یک ابزار فنی صرف، بلکه یک تغییر پارادایمی در سازماندهی تجربه یادگیری است که می تواند در صورت اجرای هدفمند و مبتنی بر شواهد، پیشرفت تحصیلی را به طور معنادار ارتقا دهد.