بررسی تطبیقی حکم آواز زن در مذاهب خمسه

موضوع حرمت و حلیت آواز زن از دیرباز محل مناقشه فقها و متکلمین اسلامی بوده است. این مقاله به بررسی تطبیقی آرای مذاهب فقهی خمسه (حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی و ظاهری) در خصوص حکم شرعی آواز زن می پردازد. تحقیق حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با اتکا به منابع اصیل فقهی و تفسیری، ادله قرآنی و روایی مورد استناد هر مذهب را واکاوی نموده و سپس دیدگاه های فقهی منصوص هر یک از این مذاهب را در خصوص آواز زن (مستقل از غناء همراه با موسیقی محرک) تبیین می کند. نتایج نشان می دهد که هرچند در اصل جواز آواز زن در شرایط خاص، اشتراک نسبی وجود دارد، اما در تعیین حدود “مقبول” و “محرم” (به ویژه در مورد کیفیت صوت، محتوای کلام و همراهی با موسیقی)، تفاوت های چشمگیری میان این مذاهب وجود دارد. مذهب ظاهری گرایش بیشتری به جواز مطلق آواز (در صورت عدم تضمن محتوای حرام) دارد، در حالی که حنبلیه و گاه شافعیه رویکردی احتیاط آمیزتر را اتخاذ کرده اند. این مقاله با تحلیل تطبیقی و نقد مبانی استدلالی، به روشن شدن تصویر جامع تری از این مسئله فقهی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

آواز زن ، غناء ، مذاهب خمسه ، تطبیقی ، حکم.