شاخص ها و مولفه های برنامه درسی مبتنی برآگاهی بدنمند در دوره پیش دبستانی

این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی چارچوب برنامه درسی مبتنی بر آگاهی بدنمند برای دوره پیش دبستانی در ایران انجام شده است. آگاهی بدنمند، به عنوان درک و ارتباط فرد با بدن خود و توانایی تنظیم هیجانات و رفتارها از طریق نشانه های بدنی، نقشی حیاتی در رشد همه جانبه کودکان، به ویژه در سنین پیش دبستانی، ایفا می کند. با توجه به اهمیت روزافزون این مفهوم و نوپا بودن آن در برنامه ریزی درسی، شناسایی دقیق شاخص ها و مولفه های کلیدی و سپس اعتبارسنجی آن ها از طریق روش های علمی، ضروری به نظر می رسد.برای دستیابی به این هدف، از روش ترکیبی (کیفی–کمی) با طرح اکتشافی–ترتیبی (Exploratory-Sequential) استفاده شده است. در مرحله کیفی، با اتکا به تحلیل اسنادی و به کارگیری تحلیل مضمون بر روی منابع علمی مرتبط (منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵)، مفاهیم، کدها، مضامین فرعی (مولفه ها) و مضامین اصلی (شاخص ها) استخراج گردیدند که نهایتا منجر به تدوین چارچوب مفهومی اولیه برنامه درسی شد.در مرحله کمی، این چارچوب از طریق یک پرسشنامه محقق ساخته که بر اساس معیارهای روایی محتوایی تدوین شده بود، مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. این پرسشنامه با جامعه آماری شامل ۱۰ تا ۱۵ نفر از متخصصان برجسته حوزه های برنامه ریزی درسی، علوم تربیتی، آموزش پیش دبستانی و علوم شناختی در ایران توزیع گردید. تحلیل داده ها با استفاده از شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) انجام پذیرفت. برای اطمینان از اعتبار سازه ای و ساختاری، شاخص ها و مولفه های نهایی از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) مورد ارزیابی قرار گرفتند تا چارچوب نهایی برنامه درسی، با تایید علمی و تخصصی، ارائه گردد.قلمرو موضوعی این پژوهش، برنامه درسی مبتنی بر آگاهی بدنمند در دوره پیش دبستانی است و از نظر مکانی، نظر متخصصان در کشور ایران مورد بررسی قرار گرفته است. انتظار می رود یافته های این پژوهش، مجموعه ای از شاخص ها و مولفه های کلیدی و معتبر را برای طراحی و اجرای برنامه های درسی اثربخش در این حوزه فراهم آورد.کلیدواژگان: برنامه درسی، آگاهی بدنمند، دوره پیش دبستانی، تحلیل مضمون، روایی محتوا، تحلیل عاملی اکتشافی، روش ترکیبی.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ، آگاهی بدنمند ، دوره پیش دبستانی ، تحلیل مضمون ، روایی محتوا ، تحلیل عاملی اکتشافی ، روش ترکیبی.