مطالعه جامعه شناختی بهزیستی تحصیلی دانش آموزان در ایران.مروری بر پژوهش های تجربی

سلامت و بهزیستی تحصیلی به عنوان زمینه ای برای موفقیت تحصیلی، رشد شخصیت و مشارکت اجتماعی دانش آموزان به شمار می رود و همچون معیاری برای اندازه گیری کیفیت در نهادهای آموزشی در نظر گرفته می شود. این مقاله با هدف مطالعه نظری و تجربی شناسایی عوامل مرتبط با سلامت و بهزیستی تحصیلی دانش آموزان ایرانی در مقاطع مختلف تحصیلی صورت گرفته است. روش این تحقیق از نوع مرور نظام مند مطالعات تجربی پیشین است. یافته های حاصل از بررسی ۲۵ پژوهش تجربی نشان می دهند که علی رغم غلبه رویکردهای روان شناختی در ادبیات موجود، متغیرهای اجتماعی و ساختاری مانند «حمایت اجتماعی ادراک شده»، «فضای اجتماعی مدرسه»، «احساس تعلق به مدرسه» و «نظام آموزشی کارآفرین» همبستگی مثبت و معناداری با بهزیستی تحصیلی دارند. همچنین، تحلیل ها براساس چارچوب های نظری بوردیو و کلمن حاکی از آن است که بهزیستی تحصیلی محصول تعامل میان عوامل فردی و ساختارهای اجتماعی است. به طوری که دانش آموزان دارای سطوح بالاتر سرمایه های فرهنگی و اجتماعی، به دلیل همخوانی بیشتر با فرهنگ مدرسه، بهزیستی بالاتری را تجربه می کنند. بنابراین، پژوهش حاضر بر ضرورت گذار از رویکردهای فردگرایانه به رویکردهای اجتماعی و کل نگر تاکید داشته و معتقد است که ارتقای بهزیستی تحصیلی نیازمند بازطراحی نظام آموزشی و تقویت سرمایه های فرهنگی و اجتماعی در خانه و مدرسه است.

کلیدواژه ها:

بهزیستی تحصیلی ، سرمایه اجتماعی ، حمایت اجتماعی ، سرمایه فرهنگی ، فرهنگ مدرسه