تحلیل رویکردهای نوین حکمرانی دانشگاهی در نظام آموزش عالی

هدف پژوهش حاضر، تحلیل و تبیین رویکردهای نوین حکمرانی دانشگاهی در نظام آموزش عالی بوده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی–توصیفی است که با رویکرد کتابخانه ای (اسنادی) انجام شده است. داده ها از طریق بررسی منابع معتبر علمی شامل کتاب ها، مقالات و اسناد مرتبط گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی و طبقه بندی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان داد که حکمرانی دانشگاهی در آموزش عالی معاصر مفهومی چندبعدی و در حال تحول است که از الگوهای سنتی و متمرکز به سمت رویکردهای نوین مانند حکمرانی شبکه ای، چندسطحی، مشارکتی، بازارمحور و داده محور حرکت کرده است. همچنین مشخص شد که مولفه های اصلی حکمرانی نوین شامل استقلال دانشگاهی، پاسخگویی نهادی و کارآمدی سازمانی بوده و تعامل متوازن میان این سه مولفه نقش تعیین کننده ای در اثربخشی حکمرانی دارد. نتایج همچنین نشان داد که پیاده سازی حکمرانی نوین با چالش هایی همچون تمرکزگرایی ساختاری، ضعف نظام های ارزیابی، مقاومت فرهنگی و کمبود زیرساخت های فناورانه مواجه است. در نهایت، پژوهش نتیجه گیری می کند که گذار به حکمرانی نوین دانشگاهی مستلزم اصلاح ساختارهای نهادی، تقویت فرهنگ مشارکتی، توسعه نظام های داده محور و افزایش استقلال دانشگاه ها همراه با پاسخگویی شفاف است. بر این اساس، حرکت به سوی الگوهای نوین حکمرانی می تواند به ارتقای کارآمدی، شفافیت و کیفیت نظام آموزش عالی منجر شود.

کلیدواژه ها:

حکمرانی دانشگاهی ، آموزش عالی ، حکمرانی نوین ، استقلال دانشگاهی ، پاسخگویی ، کارآمدی