تاثیر تعامل معلم و دانش آموزان بر انگیزش تحصیلی

تعامل معلم و دانش آموز به عنوان یکی از ارکان اساسی محیط یادگیری، نقش تعیین کننده ای در شکل دهی به انگیزش تحصیلی و درگیری یادگیرندگان ایفا می کند. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات پژوهشی، به بررسی تاثیر تعامل معلم و دانش آموزان بر انگیزش تحصیلی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعامل مثبت معلم-دانش آموز از طریق ارضای نیازهای روانشناختی اساسی (خودمختاری، شایستگی و ارتباط) و تقویت هیجانات مثبت تحصیلی، تاثیر مستقیم و غیرمستقیم بر انگیزش خودمختار و درگیری تحصیلی دارد. یک مرور نظام مند مرتبه دوم که بیش از ۷۰ سال پژوهش را پوشش می دهد، نشان داد که روابط معلم-دانش آموز با هشت خوشه از پیامدهای دانش آموزی شامل انگیزش، پیشرفت تحصیلی، هیجانات تحصیلی و بهزیستی ارتباط قوی دارد. همچنین، مطالعات مبتنی بر نظریه خودتعیین گری نشان داده اند که حمایت از خودمختاری توسط معلم، از طریق تقویت باورهای انگیزشی و خودتنظیمی، به افزایش درگیری تحصیلی منجر می شود. علاوه بر این، همسویی ادراکات معلم و دانش آموز از رفتارهای حمایت گر، نقش حیاتی در انگیزش ایفا می کند و عدم همسویی، به ویژه زمانی که معلم رفتارهای خود را بیش از حد ارزیابی می کند، پیامدهای منفی بر انگیزش خودمختار دارد. بر اساس نتایج به دست آمده، توانمندسازی معلمان در ایجاد تعامل مثبت و حمایت از خودمختاری، شرط اساسی برای ارتقای انگیزش تحصیلی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

تعامل معلم-دانش آموز ، انگیزش تحصیلی ، نظریه خودتعیین گری ، حمایت از خودمختاری