بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی خانواده و سبک های فرزندپروری با گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر

گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی و روانی در جوامع معاصر به شمار می آید که پیامدهای گسترده ای بر سلامت فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد. دوران نوجوانی به دلیل تغییرات زیستی، شناختی، عاطفی و اجتماعی، دوره ای حساس و آسیب پذیر محسوب می شود و نوجوانان در این مرحله بیش از سایر گروه های سنی در معرض رفتارهای پرخطر قرار دارند. عوامل متعددی در شکل گیری گرایش به مصرف مواد دخالت دارند که در این میان، خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی نقش تعیین کننده ای ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی خانواده و سبک های فرزندپروری با گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر انجام شده است.سرمایه اجتماعی خانواده شامل میزان اعتماد، انسجام، حمایت عاطفی، تعاملات مثبت، مشارکت و روابط سالم میان اعضای خانواده است که می تواند نقش حفاظتی در برابر آسیب های اجتماعی ایفا کند. همچنین سبک های فرزندپروری والدین، شامل سبک مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه، تاثیر قابل توجهی بر شکل گیری شخصیت، رفتار و تصمیم گیری نوجوانان دارد. یافته های پژوهش نشان داد خانواده هایی که از سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردار هستند، روابط عاطفی قوی تر و نظارت موثرتری بر رفتار فرزندان دارند و نوجوانان این خانواده ها کمتر به رفتارهای پرخطر از جمله مصرف مواد مخدر گرایش پیدا می کنند. در مقابل، ضعف در روابط خانوادگی، کاهش اعتماد و نبود حمایت عاطفی می تواند احتمال گرایش نوجوانان به مصرف مواد را افزایش دهد.نتایج همچنین نشان داد سبک فرزندپروری مقتدرانه که همراه با محبت، نظارت منطقی و ارتباط موثر است، نقش مهمی در کاهش گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر دارد. در مقابل، سبک های فرزندپروری مستبدانه و سهل گیرانه با افزایش رفتارهای پرخطر و ضعف در کنترل هیجانی نوجوانان ارتباط دارد. بر اساس یافته ها، تقویت سرمایه اجتماعی خانواده و آموزش سبک های صحیح فرزندپروری می تواند نقش موثری در پیشگیری از گرایش نوجوانان به مصرف مواد مخدر ایفا کند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی خانواده ، سبک های فرزندپروری ، مصرف مواد مخدر ، نوجوانان ، آسیب های اجتماعی ، خانواده ، رفتارهای پرخطر ، پیشگیری از اعتیاد ، روابط خانوادگی ، سلامت روان