بررسی اثر اعتماد بیش از حد مدیرعامل بر ریسک فساد شرکتی با نقش تعدیل کننده پنهان کاری حسابداری

هدف اصلی این پژوهش بررسی اثر اعتماد بیش از حد مدیرعامل بر ریسک فساد شرکتی با در نظر گرفتن نقش تعدیل کننده پنهان کاری حسابداری در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه پژوهش مشتمل بر ۱۶۶ شرکت طی دوره زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ است که با استفاده از روش حذف سیستماتیک انتخاب شده اند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی مبتنی بر داده های پانلی است. داده های مورد نیاز از صورت های مالی شرکت ها و پایگاه های اطلاعاتی بورس استخراج و برای آزمون فرضیه ها از مدل های رگرسیونی چندمتغیره استفاده شده است. در این پژوهش، اعتماد بیش از حد مدیرعامل بر اساس شاخص مخارج سرمایه ای نسبت به میانه صنعت اندازه گیری شده است. ریسک فساد شرکتی بر مبنای اختلاف بیش از ۲۰ درصدی بین تغییرات درصد درآمد و تعداد کارکنان سنجیده شده و پنهان کاری حسابداری نیز با استفاده از مدل تعدیل شده بنیش محاسبه گردیده است. همچنین برای افزایش دقت مدل، متغیرهای کنترلی شامل منابع نقدی، دارایی های مشهود، زیان دهی، بازده سهام و سهم بازار در مدل لحاظ شده اند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان داد که اعتماد بیش از حد مدیرعامل تاثیر معناداری بر ریسک فساد شرکتی دارد و رابطه میان این دو متغیر معکوس است. علاوه بر این، نتایج مدل تعاملی نشان داد که پنهان کاری حسابداری نقش تعدیل کننده معناداری در رابطه بین اعتماد بیش از حد مدیرعامل و ریسک فساد شرکتی ایفا می کند، به گونه ای که در شرایط وجود پنهان کاری حسابداری، اثر اعتماد بیش از حد مدیریتی بر ریسک فساد تشدید می شود. این یافته ها نشان می دهد که ویژگی های رفتاری مدیران در کنار سطح شفافیت گزارشگری مالی می تواند در شکل گیری رفتارهای فرصت طلبانه و افزایش ریسک فساد در شرکت ها نقش مهمی داشته باشد. یافته های این پژوهش می تواند برای سرمایه گذاران، حسابرسان، نهادهای نظارتی و تدوین کنندگان استانداردهای حسابداری در جهت شناسایی عوامل موثر بر فساد شرکتی و بهبود سازوکارهای حاکمیت شرکتی مفید واقع شود.

کلیدواژه ها:

اعتماد بیش از حد مدیرعامل ، ریسک فساد شرکتی ، پنهان کاری حسابداری ، حاکمیت شرکتی