معلم تحول آفرین در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی: چالش های شناختی و فرصت های تربیتی

تحول دیجیتال و گسترش هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، زمینه ساز تغییرات بنیادین در فرآیند یاددهی–یادگیری و بازتعریف نقش معلم شده است. هدف این پژوهش بررسی نقش «معلم تحول آفرین» در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی با تاکید بر چالش های شناختی و فرصت های تربیتی است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی بوده و داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی با فراهم سازی امکان شخصی سازی یادگیری، تحلیل داده های آموزشی و ارائه بازخوردهای هوشمند، فرصت های مهمی برای ارتقای کیفیت آموزش و تمرکز بیشتر معلم بر ابعاد تربیتی و شناختی سطح بالا ایجاد می کند. با این حال، چالش هایی همچون واگذاری شناختی، کاهش تفکر انتقادی، افزایش بار شناختی معلمان و کاهش تعامل انسانی نیز از پیامدهای مهم این فناوری هستند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نقش معلم در این محیط ها از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری و طراح تجربه آموزشی تحول یافته و نیازمند برخورداری از مهارت های نوین همچون سواد دیجیتال و توانایی تحلیل داده های آموزشی است. در نهایت، معلم تحول آفرین به عنوان عنصر کلیدی، نقش اساسی در ایجاد تعادل میان فناوری و تربیت انسانی و هدایت صحیح استفاده از هوش مصنوعی در آموزش ایفا می کند.کلمات کلیدیمعلم تحول آفرین، هوش مصنوعی در آموزش، محیط های یادگیری هوشمند، چالش های شناختی، فرصت های تربیتی، شخصی سازی یادگیری، واگذاری شناختی، سواد دیجیتال.