نقش سامانه های مدیریت یادگیری (مانند شاد، گوگل کلاس روم) بر خودتنظیمی و استقلال یادگیری دانش آموزان در آموزش از راه دور

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سامانه های مدیریت یادگیری (شاد و گوگل کلاس روم) بر خودتنظیمی و استقلال یادگیری دانش آموزان در آموزش از راه دور انجام شد. با همه گیری کووید-۱۹ و گسترش بی سابقه آموزش مجازی، سامانه های مدیریت یادگیری به زیرساخت اصلی نظام های آموزشی در سراسر جهان تبدیل شدند. با این حال، پرسش اساسی این است که آیا صرف دسترسی به این سامانه ها می تواند مهارت های خودتنظیمی (از جمله تعیین هدف، مدیریت زمان، نظارت بر یادگیری و خودارزیابی) و استقلال یادگیری (توانایی یادگیری مستقل بدون وابستگی مداوم به معلم) را در دانش آموزان تقویت کند یا اینکه طراحی نامناسب این سامانه ها ممکن است به وابستگی بیشتر و کاهش استقلال منجر شود. در این مطالعه توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری، ۳۵۰ دانش آموز پسر مقطع متوسطه دوم شهر تهران (پایه یازدهم) که حداقل دو سال تجربه استفاده منظم از سامانه شاد و گوگل کلاس روم را داشتند، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودتنظیمی یادگیری (پینتریچ و دی گروت، ۱۹۹۰)، پرسشنامه استقلال یادگیری (فیشر و همکاران، ۲۰۰۱) و پرسشنامه محقق ساخته ارزیابی کاربرپسندی و قابلیت های سامانه های مدیریت یادگیری بود. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از سامانه های مدیریت یادگیری با خودتنظیمی (۴۸/۰=r) و استقلال یادگیری (۴۵/۰=r) رابطه مثبت و معنادار دارد. در میان مولفه های سامانه، «دسترسی به بازخورد فوری» (β=۰.۳۴۲) و «قابلیت ذخیره و بازیابی منابع» (β=۰.۲۹۸) قوی ترین پیش بین های خودتنظیمی و «امکان خودارزیابی از طریق آزمون های آنلاین» (β=۰.۳۲۱) و «انعطاف پذیری زمانی و مکانی» (β=۰.۲۸۵) قوی ترین پیش بین های استقلال یادگیری بودند. همچنین نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که خودتنظیمی نقش میانجی جزئی در رابطه بین استفاده از سامانه های مدیریت یادگیری و استقلال یادگیری ایفا می کند (ضریب غیرمستقیم ۰/۱۹۴، ۰۰۱/۰>P). در مجموع، یافته ها نشان می دهد که سامانه های مدیریت یادگیری در صورتی که به درستی طراحی شده و با اصول یادگیری خودتنظیم هماهنگ باشند، می توانند به عنوان ابزارهای توانمندساز، خودتنظیمی و استقلال یادگیری دانش آموزان را تقویت کنند. با این حال، صرف دسترسی به سامانه بدون آموزش مهارت های خودتنظیمی و بدون طراحی فعالیت های یادگیری هدفمند، تاثیر چندانی نخواهد داشت.

کلیدواژه ها:

سامانه های مدیریت یادگیری ، شاد ، گوگل کلاس روم ، خودتنظیمی ، استقلال یادگیری ، آموزش از راه دور.