بررسی نقش معاون پرورشی در توسعه مهارت های اجتماعی واخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی

نظام تعلیم و تربیت در عصر حاضر بیش از هر زمان دیگری با این واقعیت بنیادین مواجه است که کارکرد مدرسه صرفا انتقال دانش های رسمی و مهارت های شناختی نیست، بلکه پرورش انسان هایی مسئول، اخلاق مدار، اجتماعی و برخوردار از مهارت های زیستی لازم برای زیستن در جامعه ای پیچیده، نشانه موفقیت واقعی آموزش محسوب می شود. در این میان، دوره ابتدایی به عنوان حساس ترین و بنیادین ترین مرحله رشد شخصیت کودکان، نقشی تعیین کننده در شکل گیری نگرش ها، ارزش ها، هنجارهای اخلاقی و مهارت های اجتماعی ایفا می کند. بسیاری از پژوهش های روان شناسی رشد و علوم تربیتی تاکید دارند که بخش قابل توجهی از الگوهای رفتاری، اخلاقی و اجتماعی افراد در همین سال های اولیه مدرسه پذیری پایه گذاری می شود و غفلت از این دوره می تواند پیامدهای جبران ناپذیری در سال های بعد به همراه داشته باشد.مهارت های اجتماعی و اخلاقی از جمله توانایی هایی هستند که کودکان را قادر می سازند با دیگران تعامل موثر برقرار کنند، هیجان های خود را مدیریت نمایند، مسئولیت پذیر باشند، به حقوق دیگران احترام بگذارند، همدلی و تعاون را تجربه کنند و در موقعیت های مختلف تصمیم های اخلاقی بگیرند. این مهارت ها نه تنها پیش نیاز موفقیت تحصیلی محسوب می شوند، بلکه نقش مستقیمی در سلامت روان، سازگاری اجتماعی و کاهش آسیب های رفتاری و اخلاقی در آینده دارند. از این رو، مدرسه به عنوان یکی از اصلی ترین نهادهای اجتماعی کننده، وظیفه ای اساسی در پرورش این شایستگی ها بر عهده دارد.در ساختار رسمی مدارس ایران، حوزه پرورشی به عنوان بازوی تربیتی نظام آموزش و پرورش، ماموریت هدایت، تقویت و تعمیق ابعاد اخلاقی، اجتماعی، اعتقادی و فرهنگی دانش آموزان را دنبال می کند. در این میان، معاون پرورشی به عنوان یکی از کنشگران کلیدی مدرسه، نقشی محوری در طراحی، اجرا و هدایت برنامه های تربیتی و پرورشی دارد. معاون پرورشی با بهره گیری از فعالیت های متنوع فرهنگی، تربیتی، هنری، اجتماعی و مذهبی، می تواند زمینه های رشد متوازن شخصیت دانش آموزان را فراهم سازد و مدرسه را از یک نهاد صرفا آموزشی به یک محیط یادگیری جامع و انسان ساز تبدیل کند.در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش معاون پرورشی در توسعه مهارت های اجتماعی واخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که در دوره ابتدایی، نقش معاون پرورشی در پرورش مهارت های اجتماعی و اخلاقی دانش آموزان حیاتی و تعیین کننده است و با هدایت هدفمند فعالیت های تربیتی، ایجاد محیط حمایتی و تعامل مستمر با معلمان و خانواده ها، زمینه رشد همه جانبه، مسئولیت پذیری و رفتارهای اخلاق مدار کودکان را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

مهارت اجتماعی ، مهارت اخلاقی ، دانش آموزان ، معاون پرورشی ، مدرسه