رهبری مشارکتی/دموکراتیک و اثر آن بر جو مدرسه

رهبری مشارکتی یا دموکراتیک بر این اصل استوار است که کیفیت تصمیم ها و میزان تعهد به اجرای آن ها زمانی افزایش می یابد که افراد ذی ربط در فرایند تصمیم سازی و تصمیم گیری سهیم شوند. در مدرسه، مشارکت معلمان، معاونان، کارکنان و حتی در سطحی متناسب، نمایندگان دانش آموزان و اولیا، می تواند سرمایه اجتماعی و حس مالکیت نسبت به اهداف مدرسه را تقویت کند. مدیر مشارکتی با ایجاد ساختارهایی مانند شوراهای آموزشی، گروه های یادگیری حرفه ای، کمیته های مدرسه و جلسات هم اندیشی، امکان تبادل نظر و یادگیری جمعی را فراهم می آورد. اثر اصلی این سبک بر «جو مدرسه» در چند محور قابل توضیح است: افزایش اعتماد و احترام متقابل، کاهش تعارضات پنهان، تقویت عدالت ادراک شده، و ارتقای احساس امنیت روانی برای بیان ایده ها. جو مدرسه ای که در آن معلمان شنیده می شوند و دانش آموزان نیز تجربه احترام را لمس می کنند، زمینه ساز شادابی و نشاط است؛ زیرا شادی در مدرسه صرفا محصول فعالیت های تفریحی نیست، بلکه نتیجه تجربه کرامت انسانی، معنا و ارتباط مثبت است. همچنین، رهبری مشارکتی با تبدیل مدرسه به یک جامعه کوچک دموکراتیک، به شکل غیرمستقیم مهارت های اجتماعی و احساس تعلق دانش آموزان را افزایش می دهد و این احساس تعلق، هسته تعهد عاطفی به مدرسه را تشکیل می دهد (علاقه بند، ۱۳۹۸؛ بازرگان، ۱۳۹۷).