بررسی پیشینه بانکداری در ایران و سیر تحول آن تا بانکداری اسلامی و الکترونیک

معامله یا داد و ستد در جوامع سنتی به صورت کالا به کالا یا دستمزد در برابر کالا صورت می گرفته که اندک اندک، مکان هایی به نام (صرافی) پدید آمده و صراف، داد و ستد را میان مشتری و خریدار پیوند می داده و در قبال آن بهره ای دریافت می کرده است. با پیشرفت جوامع، و ضرب سکه، صرافان در برابر دستمزد نیز وجوهی به عنوان سود دریافت می کردند تا مسکوکات را نقد نمایند. با پیدایش بانک و بانکداری، اشخاص، در آن موسسات سرمایه گذاری می کردند و هر چند خود (ربح) یا بهره ای دریافت می نمودند اما این گونه سرمایه گذاری ها موجب شکوفایی اقتصادی و رفاه نسبی جامعه می گردید. تشکیل بانک های اسلامی با هدف برخورداری از احکام اسلام به خصوص با پرهیز از «رباخواری» و «نزول»، تحولی در کشورهای عربی و مسلمان پدید آورد که با پیروی از اقتصاد اسلامی، معاملات حلال و بدون ربا گسترش یافت. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی به بررسی تحول بانکداری در ایران پرداخته و به این نتایج دست یافته است که صرافی در داد و ستد سنتی به بانکداری نوین تبدیل گردید. اکنون در کشورهای اسلامی، بانک هایی براساس شرع مبین اسلام و عقود و معاملات قرآنی ایجاد گردیده که فعالیت اصلی آنها، خدمات بانکی، تامین مالی و بیمه های گوناگون است. بانکداری الکترونیکی در ایران از اواخر دهه هفتاد، آغاز بکار کرد این بانک ها دستگاه هایی نصب کردند که در آنها به جای کارت مغناطیسی از کارت یک بار مصرف «وچر» استفاده می شد با گسترش اینترنت، شبکه های آنلاین و پروتکل ها، سطح اساسی انتقال اطلاعات داده ها، تشکیل شده که هم اکنون بسیاری از بانک های ایران، با ارائه خدمات الکترونیکی موجب کاهش هزینه چاپ اسکناس، توزیع و سایر مخارج گردیده و تسهیلاتی برای مشتریان فراهم آورده اند.

کلیدواژه ها:

معامله ، صرافی ، بانکداری اسلامی ، بانکداری الکترونیک