ارائه راهکارهای معماری و شهرسازی برای بهبود کیفیت ساخت وسازهای شهری (مطالعه موردی: شهرکرد)

کیفیت ساخت وسازهای شهری یکی از مولفه های اساسی توسعه پایدار و تاب آوری شهرهاست که تحت تاثیر عوامل انسانی، فناوری و سیاست گذاری شهری قرار دارد. این مقاله با هدف ارائه راهکارهای معماری و شهرسازی برای بهبود کیفیت ساخت وسازهای شهری، به تحلیل روندهای ساخت وساز در ایران طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ و مرور مطالعات جهانی منتشرشده در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ می پردازد. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل آماری داده های کمی و بررسی کیفی مطالعات پیشین است. نتایج نشان می دهد که با وجود کاهش تعداد پروانه های ساختمانی از ۱۸۵ هزار فقره در سال ۱۴۰۰ به ۱۱۱ هزار فقره در سال ۱۴۰۴، تعداد واحدهای مسکونی افزایش یافته و رشد ۵.۶ درصدی را تجربه کرده است؛ امری که بیانگر متراکم سازی ناپایدار و تهدید کیفیت ساخت وساز به ویژه در شهرهای در حال توسعه نظیر شهرکرد است. این روند، علاوه بر ایجاد فشار بر زیرساخت ها، می تواند منجر به بروز نقص های فنی و کاهش کیفیت محیط سکونتی شود. در پاسخ به این چالش ها، راهکارهایی نظیر ادغام مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) با سامانه های هوشمند نظارتی، توسعه ساخت پیش ساخته و مدولار، و اجرای نظرسنجی ها و پایش های زیرساختی منظم پیشنهاد می شود. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری این رویکردها می تواند نرخ نقص های فنی را تا حدود ۳۰ درصد کاهش داده و بهره وری، ایمنی و کیفیت ساخت وساز را بهبود بخشد. همچنین، تقویت نظام های نظارتی، تدوین سیاست های سخت گیرانه و آموزش مستمر نیروی انسانی به عنوان الزامات کلیدی برای ارتقای کیفیت ساخت وساز شهری معرفی می شوند. این پژوهش با اتکا به داده های رسمی مرکز آمار ایران و مطالعات متا-آنالیز جهانی، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران شهری، به ویژه در شهرکرد، ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کیفیت ساخت وساز ، معماری و شهرسازی ، BIM ، تحلیل آماری ، توسعه پایدار ، شهرکرد