تاثیر روایت پردازی و داستان گویی معلم بر انگیزش درونی دانش آموزان

انگیزش درونی یکی از مهم ترین عوامل موثر بر یادگیری عمیق، مشارکت فعال و پایداری تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. پژوهش های حوزه روان شناسی تربیتی نشان می دهد زمانی که یادگیرندگان از درون به فعالیت های آموزشی علاقه مند می شوند، یادگیری آنان معنادارتر، پایدارتر و همراه با خلاقیت بیشتر خواهد بود. در این میان، شیوه های تدریس معلم نقش اساسی در برانگیختن چنین انگیزشی ایفا می کند. یکی از رویکردهای نوین و در عین حال ریشه دار در سنت های آموزشی، استفاده از روایت پردازی و داستان گویی در فرایند آموزش است. روایت پردازی آموزشی به معنای استفاده هدفمند از داستان ها، روایت های واقعی یا ساختگی، مثال های روایی و تجربیات معنادار برای انتقال مفاهیم درسی است؛ رویکردی که می تواند میان محتوای علمی و تجربه زیسته دانش آموزان پیوند برقرار کند و فرایند یادگیری را از حالت انتزاعی و خشک به تجربه ای زنده، قابل لمس و معنادار تبدیل سازد.نتایج بررسی ها نشان می دهد که روایت پردازی آموزشی از چندین مسیر بر انگیزش درونی دانش آموزان اثر می گذارد. نخست، داستان ها با فعال سازی هیجانات و تخیل، توجه و درگیری شناختی یادگیرندگان را افزایش می دهند. دوم، روایت ها با ایجاد معنا و پیوند میان مفاهیم درسی و تجربه های زندگی واقعی، احساس ارزشمندی یادگیری را در ذهن دانش آموزان تقویت می کنند. سوم، داستان گویی معلم می تواند حس خودمختاری، شایستگی و تعلق را که از مولفه های اصلی انگیزش درونی در نظریه خودتعیین گری محسوب می شوند، تقویت نماید. همچنین یافته ها نشان می دهد کلاس هایی که در آن ها از روایت های آموزشی، مثال های داستانی و تجربه های روایی استفاده می شود، از نظر مشارکت دانش آموزان، تعامل کلاسی و علاقه به یادگیری در سطح بالاتری قرار دارند.در مجموع، می توان نتیجه گرفت که روایت پردازی و داستان گویی نه تنها یک ابزار جذاب برای انتقال محتوا، بلکه راهبردی موثر برای ارتقای انگیزش درونی و تعمیق یادگیری دانش آموزان است. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان در طراحی آموزشی خود از ظرفیت روایت های علمی، تجربی و تاریخی بهره گیرند و برنامه های تربیت معلم نیز آموزش مهارت های روایت پردازی آموزشی را به عنوان یکی از شایستگی های حرفه ای معلمان مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه ها:

روایت پردازی آموزشی ، داستان گویی در تدریس ، انگیزش درونی ، یادگیری معنادار ، راهبردهای تدریس ، روان شناسی تربیتی