استفاده از ابزارهای قدرت نرم در مدیریت کلاس برپایه حکمت های سیاسی قرآن کریم

این پژوهش با هدف تبیین و کاربست «ابزارهای قدرت نرم» در مدیریت کلاس بر پایه حکمت های سیاسی قرآن کریم انجام شده است. مسئله اصلی آن است که چگونه می توان از مولفه های اقناع، الگوسازی، اعتمادسازی، مشروعیت بخشی و نفوذ معنوی—به مثابه سازوکارهای قدرت نرم—برای ارتقای نظم، انگیزش و مشارکت یادگیرندگان بهره گرفت. روش پژوهش کیفی و از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد تحلیل محتواست. در روند اجرا، آیات مرتبط با حکمت سیاسی (مانند اصل شورا، عدالت، کرامت انسانی، رحمت، وفای به عهد، پرهیز از تحقیر و خشونت، و مدیریت تعارض) گردآوری و سپس کدگذاری مفهومی شدند. مدل تحلیل مطالب بر مبنای استخراج مقوله ها و زیرمقوله ها و نگاشت آن ها به راهبردهای مدیریت کلاس (پیشگیری، هدایت تعاملات، کنترل تعارض، تقویت رفتار مطلوب و اصلاح رفتار) سامان یافت. یافته ها نشان داد که مدیریت کلاس در چارچوب حکمت های سیاسی قرآن، به جای تکیه بر اجبار و تنبیه، بر نفوذ ارزشی و عاطفی، گفت وگوی احترام آمیز، مشارکت دهی، شفافیت معیارها، و عدالت رویه ای تاکید دارد. همچنین روشن شد که «مراقبت و رحمت» همراه با «قاطعیت عادلانه» بیشترین اثر را بر کاهش مقاومت، افزایش خودکنترلی و شکل گیری هنجارهای مشترک کلاس دارد. نتایج حاکی از آن است که تلفیق راهبردهای اقناعی و الگویی با سازوکارهایی چون شورا در تصمیم های کلاسی و تکریم شخصیت دانش آموز، سرمایه اجتماعی کلاس را افزایش داده و مدیریت را پایدارتر می کند. در نهایت، الگوی پیشنهادی پژوهش نشان می دهد قدرت نرم مبتنی بر حکمت قرآنی می تواند به بهبود کیفیت رابطه معلم–دانش آموز، افزایش انگیزش درونی و ارتقای اثربخشی یاددهی–یادگیری منجر شود.

کلیدواژه ها:

قدرت نرم ، مدیریت کلاس ، حکمت سیاسی ، قرآن کریم ، اقناع ، شورا ، عدالت ، کرامت انسانی.