واکاوی نقش حسابرسی عملکرد در ارزیابی اثربخشی پروژه های عمرانی شهرداری

پروژه های عمرانی شهرداری ها به دلیل حجم عظیم منابع مالی مصرفی و تاثیر مستقیم بر کیفیت زندگی شهرویان، همواره مورد توجه نهادهای نظارتی و جامعه بوده اند. با گذار از سیستم های نظارتی سنتی به رویکردهای مدرن مدیریتی، «حسابرسی عملکرد» به عنوان ابزاری حیاتی برای سنجش بهینه تر منابع و تحقق اهداف سازمانی شناخته می شود. با این حال، عدم شفافیت، انحرافات بودجه ای و کاهش کارایی در پروژه های شهری، ضرورت واکاوی نقش موثر حسابرسی عملکرد در ارتقای اثربخشی این پروژه ها را پررنگ تر کرده است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر ابعاد مختلف حسابرسی عملکرد بر متغیرهای کلیدی اثربخشی پروژه های عمرانی شهرداری است.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران پروژه، کارشناسان فنی شهرداری و حسابوران داخلی است. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته (طیف لیکرت) و بررسی اسنادی جمع آوری شدند. برای تحلیل داده ها، از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (مدل سازی معادلات ساختاری SEM با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS) استفاده شد.نتایج حاصل از آزمون فرضیات نشان داد که حسابرسی عملکرد دارای تاثیر مثبت و معناداری بر اثربخشی پروژه های عمرانی شهرداری است. به طور مشخص:۱. بعد اقتصادی حسابرسی (خوشه بندی هزینه ها) باعث کاهش انحرافات مثبت بودجه می شود.۲. بعد کارایی (مدیریت زمان و منابع) منجر به افزایش سرعت پیشرفت فیزیکی پروژه ها می گردد.۳. بعد اثربخشی (سنجش نتایج کیفی) همبستگی مستقیمی با افزایش رضایت شهرویان و تطابق پروژه ها با نیازهای واقعی شهری دارد.همچنین، «شفافیت اطلاعاتی» به عنوان متغیر میانجی، نقش تسهیل گر قابل توجهی در انتقال اثرات حسابرسی به عملکرد نهایی پروژه ایفا می کند.یافته ها حاکی از آن است که استقرار نظام حسابرسی عملکرد مبتنی بر مدل «ارزش برای پول» (Value for Money) و پایش مستمر حین اجرا، می تواند شکاف بین برنامه ریزی و اجرا را کاهش دهد. پیشنهاد می شود شهرداری ها با استقلال بخش های حسابرسی داخلی، استفاده از فناوری های نوین پایش (مانند BIM و داشبوردهای مدیریتی) و گنجاندن شاخص های کیفی و زیست محیطی در گزارش های حسابرسی، به سمت مدیریت اثربخ شده تر پروژه های عمرانی حرکت کنند.

کلیدواژه ها:

حسابرسی عملکرد ، اثربخشی پروژه ، پروژه های عمرانی ، شهرداری ، مدل سه ای (۳E) ، شفافیت ، مدیریت شهری