بررسی و تحلیل تاثیر روش های نوین تدریس مبتنی بر یادگیری فعال بر تقویت خلاقیت، مشارکت کلاسی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

در دنیای امروز که جوامع انسانی با تحولات گسترده علمی، فناوری و فرهنگی مواجه هستند، نظام های آموزشی نیز ناگزیر از تغییر و تحول در شیوه های آموزش و یادگیری شده اند. آموزش سنتی که سال ها بر پایه انتقال مستقیم اطلاعات از سوی معلم به دانش آموز استوار بود، دیگر پاسخگوی نیازهای نسل جدید و پیچیدگی های عصر حاضر نیست. دانش آموزان امروزی در محیطی زندگی می کنند که خلاقیت، توانایی حل مسئله، تفکر انتقادی، مشارکت اجتماعی و قدرت تصمیم گیری از مهم ترین مهارت های موفقیت در آن به شمار می رود. از این رو، نظام آموزشی باید از حالت حافظه محور و معلم محور فاصله گرفته و به سمت رویکردهایی حرکت کند که دانش آموز را به عنوان محور اصلی فرآیند یادگیری در نظر می گیرند. در این میان، روش های نوین تدریس مبتنی بر یادگیری فعال به عنوان یکی از مهم ترین و اثربخش ترین رویکردهای آموزشی مورد توجه پژوهشگران، برنامه ریزان آموزشی و معلمان قرار گرفته است. یادگیری فعال رویکردی است که در آن دانش آموزان به جای دریافت منفعلانه اطلاعات، به طور مستقیم در فرآیند یادگیری مشارکت می کنند و از طریق بحث، گفتگو، حل مسئله، انجام فعالیت های گروهی، پژوهش، پروژه های عملی، ایفای نقش و سایر فعالیت های تعاملی، مفاهیم آموزشی را درک و تجربه می کنند. در این شیوه، نقش معلم از یک انتقال دهنده صرف دانش به یک هدایتگر، تسهیل گر و راهنمای آموزشی تغییر می یابد و دانش آموزان فرصت می یابند تا با تفکر، تحلیل و تجربه عملی، یادگیری عمیق تر و پایدارتری داشته باشند. چنین تغییری نه تنها موجب افزایش کیفیت آموزش می شود، بلکه زمینه رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان را نیز فراهم می سازد. یکی از مهم ترین اهداف نظام آموزشی در قرن بیست و یکم، پرورش خلاقیت در دانش آموزان است. خلاقیت به عنوان توانایی تولید ایده های نو، یافتن راه حل های متفاوت و نگاه جدید به مسائل، نقش بسیار مهمی در پیشرفت علمی، فرهنگی و اقتصادی جوامع دارد. بسیاری از متخصصان تعلیم و تربیت معتقدند که روش های سنتی تدریس به دلیل تاکید بیش از حد بر حفظ مطالب و پاسخ های از پیش تعیین شده، مانع رشد خلاقیت دانش آموزان می شوند. در مقابل، روش های نوین تدریس مبتنی بر یادگیری فعال با ایجاد فرصت برای پرسشگری، ایده پردازی، آزمایش، تعامل و کشف، زمینه بروز استعدادها و توانایی های خلاقانه دانش آموزان را فراهم می کنند. زمانی که دانش آموز در فرآیند یادگیری نقش فعالی داشته باشد، احساس آزادی بیشتری برای بیان افکار و ایده های خود پیدا می کند و این امر می تواند به شکوفایی توانایی های ذهنی و خلاقانه او منجر شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی و تحلیل تاثیر روش های نوین تدریس مبتنی بر یادگیری فعال بر تقویت خلاقیت، مشارکت کلاسی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که روش های نوین تدریس مبتنی بر یادگیری فعال، نقش بسیار موثری در تقویت خلاقیت، افزایش مشارکت کلاسی، ارتقای انگیزه یادگیری و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارند و می توانند فرآیند آموزش را از حالت سنتی و منفعل به یادگیری عمیق، پویا و دانش آموزمحور تبدیل کنند.

کلیدواژه ها:

روش تدریس ، یادگیری فعال ، خلاقیت ، پیشرفت تحصیلی ، مشارکت تحصیلی