بررسی اعتبار سنجی مدل نظارت بالینی تلفیقی جهت ارتقای شایستگی های تدریس معلمان در مدارس

نظارت بالینی به عنوان رویکردی نوین در توسعه حرفه ای معلمان، با وجود مزایای فراوان، در بستر مدارس ایران با چالش هایی در اجرا و اثربخشی مواجه است. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل نظارت بالینی تلفیقی جهت ارتقای شایستگی های تدریس معلمان، با رویکردی آمیخته (کیفی-کمی) و در دو مرحله انجام شد. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و مصاحبه عمیق با ۲۰ نفر از خبرگان (اساتید دانشگاه، مدیران کل آموزش و پرورش و معلمان نمونه)، مولفه ها و شاخص های اولیه مدل استخراج گردید. در مرحله کمی، مدل پیشنهادی در قالب پرسشنامه محقق ساخته در بین ۳۰۰ نفر از مدیران و معلمان مدارس استان تهران توزیع و با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم افزار SmartPLS مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان داد که مدل نهایی شامل چهار مولفه اصلی آمادگی و انگیزش، فرآیند تعاملی و بازخورد، پشتیبانی و توانمندسازی و ارزیابی و بهبود مستمر است که بر ۸ شایستگی کلیدی تدریس (شامل مدیریت کلاس، طراحی آموزشی، ارزشیابی، فناوری، ارتباط موثر، تفکر انتقادی، خلاقیت و اخلاق حرفه ای) تاثیر معناداری دارد. ضریب تاثیر مدل بر ارتقای شایستگی های تدریس ۰/۷۴ به دست آمد که نشان دهنده برازش مطلوب مدل است. نتایج حاکی از آن است که تلفیق نظارت بالینی با رویکردهای مشارکتی و مبتنی بر شواهد، می تواند شکاف میان تئوری و عمل را در نظام نظارتی مدارس پر کرده و کیفیت آموزش را به طور چشمگیری ارتقا دهد. این پژوهش پیشنهاد می کند که نظام آموزش و پرورش برای بومی سازی و اجرای موفقیت آمیز این مدل، نیازمند بازنگری در ساختارهای فعلی نظارتی و آموزش مدیران به عنوان ناظران بالینی است.

کلیدواژه ها:

ظارت بالینی ، مدل تلفیقی ، شایستگی های تدریس ، اعتبارسنجی مدل ، توسعه حرفه ای معلمان