از نظارت تا تسهیل گری: چگونه هوش مصنوعی به معلم در ایجاد کلاسی پویا، هدفمند و باکیفیت یاری می رساند

هدف این مقاله، تبیین نقش هوش مصنوعی در گذار از «نظارت» به «تسهیل گری» در فرایند آموزش و نشان دادن این است که چگونه می توان از ابزارهای هوشمند برای کمک به معلم در طراحی، اجرا و بهبود فعالیت های کلاسی استفاده کرد. در رویکرد نظارت محور، سامانه های هوش مصنوعی عمدتا به جمع آوری داده، تحلیل عملکرد و کنترل پیگیری می پردازند؛ در حالی که رویکرد تسهیل گری با تمرکز بر توانمندسازی معلم، کاهش بار شناختی و افزایش کیفیت تعامل های آموزشی دنبال می شود. مقاله حاضر با اتکا به چارچوب مفهومی و تحلیل کارکردی، سازوکارهای اثرگذاری هوش مصنوعی بر کلاس پویا را در سه محور اصلی ارائه می کند: نخست، پشتیبانی از تصمیم گیری آموزشی از طریق تحلیل داده های یادگیری و پیشنهاد مداخلات متناسب با نیازهای دانش آموزان؛ دوم، طراحی فعالیت های هدفمند با کمک برنامه ریزی مشارکتی، تولید سناریوهای آموزشی و شخصی سازی تکالیف در سطح کلاس؛ سوم، بهبود کیفیت بازخورد و تعامل کلاسی از طریق تولید بازخوردهای دقیق، به موقع و قابل تدوین توسط معلم. همچنین، برای تحقق رویکرد مطلوب، چالش هایی مانند سوگیری الگوریتمی، محرمانگی داده ها، شفافیت فرایند تصمیم گیری و حفظ نقش حرفه ای معلم بررسی می شود. نتایج این مقاله نشان می دهد اگر هوش مصنوعی در جایگاه تسهیل گر طراحی و اجرا شود، می تواند به افزایش معناداری یادگیری، ارتقای انگیزش، بهبود مدیریت کلاس و تولید فرصت های یادگیری فعال منجر گردد، بدون آن که جایگزین نقش انسانی معلم شود. در نهایت، این مقاله با ارائه دلالت های کاربردی، چارچوبی پیشنهادی برای استقرار هوشمندانه هوش مصنوعی در مدرسه ارائه می کند تا مسیر «از نظارت تا تسهیل گری» به صورت عملی و آموزشی تحقق یابد.