تاثیر سیاست های جمعیتی بر نرخ شهرنشینی: یک متاآنالیز منطقه ای برای خاورمیانه و جنوب آسیا

سیاست های جمعیتی، از جمله سیاست های باروری، برنامه های تنظیم خانواده، تشویق یا محدودسازی فرزندآوری، مهاجرت، و توسعه متوازن منطقه ای، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر روند شهرنشینی اثر می گذارند. در مناطق خاورمیانه و جنوب آسیا که هم زمان با رشد سریع جمعیت، تغییرات ساختاری اقتصاد، مهاجرت های درون کشوری و شکاف های فضایی مواجه اند، بررسی رابطه میان سیاست های جمعیتی و نرخ شهرنشینی اهمیت ویژه ای دارد. این مقاله با رویکرد متاآنالیز منطقه ای و بر مبنای ادبیات پژوهشی موجود، تلاش می کند تا اثرات کلی سیاست های جمعیتی بر شهرنشینی را در این دو منطقه تحلیل کند. یافته ها نشان می دهد که سیاست های کاهش باروری، گسترش آموزش و بهداشت، و بهبود دسترسی به خدمات در برخی کشورها با تشدید تمرکز شهری همراه بوده اند؛ در حالی که سیاست های توسعه روستایی و تمرکززدایی می توانند از شدت مهاجرت به شهرها بکاهند. در عین حال، شدت اثر سیاست ها به متغیرهایی مانند سطح توسعه اقتصادی، حکمرانی، ساختار بازار کار، و ظرفیت جذب شهری وابسته است. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که سیاست جمعیتی بدون توجه به ساختار فضایی و ظرفیت نهادی، ممکن است به جای تعادل جمعیتی، به شتاب گیری شهرنشینی و رشد نامتوازن شهری منجر شود.

کلیدواژه ها:

سیاست جمعیتی ، شهرنشینی ، متاآنالیز ، خاورمیانه ، جنوب آسیا ، مهاجرت داخلی ، گذار جمعیتی