بررسی تطبیقی چالش های حقوقی و اخلاقی استفاده از داده های بیومتریک در ورزش های حرفه ای

پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی چالش های حقوقی و اخلاقی استفاده از داده های بیومتریک در ورزش های حرفه ای به عنوان یک مطالعه مروری نظام مند انجام شد. داده های بیومتریک شامل اطلاعات فیزیولوژیک و رفتاری منحصربه فرد هر فرد (مانند ضربان قلب، الگوی راه رفتن، اثر انگشت، عنبیه چشم و ...) در سال های اخیر به طور گسترده در ورزش های حرفه ای برای ارتقای عملکرد، پیشگیری از آسیب، نظارت بر سلامت و حتی کشف دوپینگ مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال، جمع آوری، ذخیره سازی، پردازش و اشتراک گذاری این داده ها با چالش های حقوقی و اخلاقی جدی مواجه است که در نظام های حقوقی مختلف پاسخ های متفاوتی به آن داده شده است. در این مطالعه مروری، با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده های داخلی (SID، Magiran، IranDoc) و بین المللی (PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar) و با استفاده از کلیدواژه های مرتبط، تعداد ۸۷ مقاله مرتبط شناسایی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۳۴ مقاله به طور کامل تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین چالش های حقوقی شامل عدم وجود قوانین اختصاصی برای حفاظت از داده های بیومتریک در ورزش، مالکیت نامشخص داده ها (ورزشکار، باشگاه، فدراسیون یا شرکت فناوری)، و نبودن چارچوب شفاف برای رضایت آگاهانه است. مهم ترین چالش های اخلاقی نیز شامل نقض حریم خصوصی ورزشکاران، خطر تبعیض و محرومیت بر اساس داده های بیومتریک، و احتمال سوءاستفاده از داده ها توسط کارفرمایان، بیمه ها و رسانه ها است. در تحلیل تطبیقی، نظام حقوقی اتحادیه اروپا با مقررات عمومی حفاظت از داده ها (GDPR) پیشرفته ترین چارچوب را دارد، در حالی که در ایالات متحده آمریکا قوانین بخشنامه ای و پراکنده حاکم است و در ایران هنوز قانون اختصاصی برای داده های بیومتریک در ورزش وجود ندارد. در مجموع، این پژوهش بر ضرورت تدوین قوانین اختصاصی، شفاف سازی فرایند رضایت آگاهانه، و ایجاد نهادهای نظارت مستقل بر داده های بیومتریک در ورزش های حرفه ای تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

داده های بیومتریک ، ورزش حرفه ای ، چالش های حقوقی ، چالش های اخلاقی ، حریم خصوصی.