مروری بر تعاملات میان فیزیولوژی ورزشی، مهندسی نرم افزار و قوانین جزایی در ورزش های مدرن

پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند بر تعاملات میان سه حوزه به ظاهر مجزا اما درهم تنیده «فیزیولوژی ورزشی»، «مهندسی نرم افزار» و «قوانین جزایی در ورزش» و تحلیل چالش ها و فرصت های حاصل از این تعاملات در ورزش های مدرن انجام شد. ورزش مدرن دیگر صرفا یک فعالیت بدنی ساده نیست، بلکه به زیست بومی پیچیده تبدیل شده است که در آن داده های زیستی (ضربان قلب، سطح لاکتات، اکسیژن مصرفی، خستگی عضلانی)، فناوری های هوشمند (سامانه های پایش عملکرد، نرم افزارهای تحلیل داده، سامانه های کمک داور ویدیویی، پوشاک هوشمند) و مقررات حقوقی و جزایی (مسئولیت مدنی، جرایم غیرعمد، دوپینگ، جرایم سایبری و نقض حریم خصوصی داده های ورزشکاران) با یکدیگر در تعامل هستند. این تعاملات اگرچه پتانسیل بالایی برای بهبود عملکرد ورزشی، کاهش آسیب ها و عادلانه تر شدن مسابقات دارند، اما در عین حال چالش های حقوقی و اخلاقی بی سابقه ای را نیز ایجاد کرده اند. در این مطالعه مروری نظام مند، ۱۲۰ مقاله علمی معتبر از پایگاه های داده داخلی و بین المللی با کلیدواژه های مرتبط جستجو و در نهایت ۴۵ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین نقاط تعامل در سه محور قابل دسته بندی است: (۱) تعامل فیزیولوژی ورزشی و مهندسی نرم افزار: شامل توسعه سامانه های هوشمند پایش بار تمرین و خستگی، نرم افزارهای پیش بینی آسیب، پوشاک هوشمند با حسگرهای زیستی، و سامانه های تصمیم یار پزشکی. (۲) تعامل مهندسی نرم افزار و قوانین جزایی: شامل جرایم مرتبط با نقض حریم خصوصی داده های زیستی ورزشکاران، مسئولیت کیفری ناشی از خطاهای نرم افزاری در سامانه های کمک داور، و جعل و دستکاری داده های عملکردی. (۳) تعامل فیزیولوژی ورزشی و قوانین جزایی: شامل مسئولیت کیفری مربیان و پزشکان ورزشی در قبال آسیب های ناشی از برنامه های تمرینی فراتر از توان فیزیولوژیک ورزشکار، دوپینگ و عوارض جسمانی و روانی آن، و جرایم ناشی از بی توجهی به هشدارهای فیزیولوژیک (مانند مرگ ورزشکار در اثر گرمازدگی یا نارسایی قلبی). در مجموع، یافته ها نشان می دهد که شکاف عمیقی بین پیشرفت فناوری (مهندسی نرم افزار) و دانش فیزیولوژی ورزشی از یک سو و قوانین جزایی (که با سرعت بسیار کمتری به روز می شوند) از سوی دیگر وجود دارد. بسیاری از جرایم نوظهور در ورزش مدرن، در قوانین جزایی فعلی ایران پیش بینی نشده اند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که قانونگذاران با همکاری متخصصان فیزیولوژی ورزشی و مهندسی نرم افزار، نسبت به تدوین «قوانین جزایی ویژه ورزش های مدرن» اقدام کنند.

کلیدواژه ها:

فیزیولوژی ورزشی ، مهندسی نرم افزار ، قوانین جزایی ورزش ، داده های زیستی ، مسئولیت کیفری.