پیش بینی اضطراب اجتماعی براساس سبک های فرزندپروری با میانجی گری خودپنداره تحصیلی

اضطراب اجتماعی یکی از شایع ترین اختلالات روان شناختی در میان دانش آموزان و نوجوانان است که می تواند پیامدهای مخربی بر عملکرد تحصیلی، ارتباطات بین فردی و سلامت روان آن ها داشته باشد. پژوهش های متعددی نشان داده اند که بستر خانواده و به ویژه شیوه هایی که والدین در تربیت فرزندان خود به کار می گیرند، نقش بسیار مهمی در شکل گیری ویژگی های شخصیتی و هیجانی فرزندان ایفا می کند. در این میان، سبک های فرزندپروری شامل سبک های مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه می توانند زمینه ساز بروز یا پیشگیری از اضطراب اجتماعی شوند. با این حال، تاثیر این سبک ها همواره به صورت مستقیم نیست و متغیرهای شناختی و روان شناختی متعددی در این مسیر نقش میانجی را ایفا می کنند. یکی از مهم ترین این متغیرها، خودپنداره تحصیلی است که به درک و ارزیابی فرد از توانمندی ها و مهارت های خود در محیط مدرسه و یادگیری اشاره دارد. زمانی که والدین از سبک های ناکارآمد مانند سبک مستبدانه استفاده می کنند، با اعمال فشارهای روانی و انتقادهای مداوم، خودپنداره تحصیلی دانش آموز را تضعیف کرده و احساس بی کفایتی را در او پرورش می دهند. این تصویر منفی از خود در محیط مدرسه، مستقیما به ترس از ارزیابی منفی توسط همسالان و معلمان منجر شده و در نهایت به شکل گیری و تشدید اضطراب اجتماعی می انجامد. در مقابل، سبک فرزندپروری مقتدرانه با فراهم کردن محیطی حمایت گر و گرم، به رشد یک خودپنداره تحصیلی مثبت کمک می کند که به عنوان یک سپر محافظ در برابر اضطراب اجتماعی عمل می نماید. درک این مکانیسم های پیچیده و روابط چندجانبه میان محیط خانواده، شناخت های فردی و پیامدهای هیجانی، می تواند افق های جدیدی را برای طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی در حوزه های مشاوره مدرسه و خانواده درمانی بگشاید و به ارتقای سطح سلامت روان نسل آینده کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

اجتماعی ، سبک های فرزندپروری ، خودپنداره تحصیلی