هوش مصنوعی و آینده نظام آموزشی ایران: تحلیل میان رشته ای پیامدهای روانشناختی، حقوقی و تربیت اسلامی بر سلامت روان و هویت دانش آموزان

تحولات فناورانه دهه اخیر، به ویژه گسترش هوش مصنوعی، ساختار نظام های آموزشی جهان را وارد مرحله ای نوین کرده است. ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند سامانه های یادگیری هوشمند، چت بات های آموزشی و الگوریتم های تحلیل داده، ضمن ایجاد فرصت های گسترده در آموزش، چالش های متعددی در حوزه سلامت روان، حقوق آموزشی و تربیت اخلاقی دانش آموزان به وجود آورده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل میان رشته ای تاثیرات روانشناختی، حقوقی و تربیت اسلامی هوش مصنوعی در نظام آموزشی ایران انجام شده است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، اسناد علمی معتبر و گزارش های بین المللی یونسکو، OECD و WHO است.یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند موجب شخصی سازی یادگیری، افزایش عدالت آموزشی، ارتقای انگیزش تحصیلی و توسعه دسترسی علمی شود. در مقابل، وابستگی شناختی، اضطراب دیجیتال، کاهش تعاملات انسانی، تهدید حریم خصوصی، تضعیف هویت فرهنگی و کاهش تفکر انتقادی از مهم ترین پیامدهای منفی آن محسوب می شوند. همچنین نتایج نشان داد فقدان چارچوب های حقوقی مشخص درباره حفاظت از داده های آموزشی و نبود الگوی تربیت اخلاقی در فضای دیجیتال، نظام آموزشی ایران را با چالش های جدیدی مواجه ساخته است.پژوهش حاضر تاکید می کند که استفاده موفق از هوش مصنوعی در آموزش، نیازمند رویکردی انسان محور، اخلاق مدار و مبتنی بر ارزش های فرهنگی و اسلامی است. همچنین تدوین قوانین حمایتی، آموزش سواد رسانه ای و بازتعریف نقش معلمان در عصر فناوری از مهم ترین ضرورت های نظام آموزشی آینده محسوب می شود.کلمات کلیدیهوش مصنوعی، سلامت روان، تربیت اسلامی، حقوق آموزشی، روانشناسی تربیتی، فناوری آموزشی، اخلاق دیجیتال، دانش آموزان