«هوش مصنوعی و عدالت آموزشی در هنرستان: چگونه ابزارهای هوشمند می توانند شکاف مهارتی بین هنرجویان با استعدادهای متفاوت را کاهش دهند»

در نظام آموزش فنی و حرفه ای (هنرستان)، تنوع استعدادها و تفاوت در سرعت یادگیری هنرجویان همواره چالشی جدی در مسیر دستیابی به عدالت آموزشی بوده است. این مقاله با هدف بررسی نقش تحول آفرین هوش مصنوعی (AI) در تعدیل شکاف مهارتی، به تحلیل شیوه هایی می پردازد که از طریق آن ها ابزارهای هوشمند می توانند آموزش را شخصی سازی کرده و فرصت های برابری برای رشد هنرجویان با سطوح مهارتی مختلف فراهم کنند. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است که با بررسی الگوهای یادگیری انطباقی (Adaptive Learning) به تبیین جایگاه تکنولوژی در کارگاه های هنرستانی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی با ارائه بازخوردهای آنی، شبیه سازی های دقیق و ساده سازی مفاهیم پیچیده فنی، به هنرجویانی که در یادگیری سنتی دچار عقب ماندگی هستند کمک می کند تا پا به پای هنرجویان مستعد پیشرفت کنند. در واقع، هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین مدرس، بلکه به عنوان یک “تسهیل گر عدالت محور” عمل می کند که با شناسایی دقیق نقاط ضعف هر فرد، مسیر یادگیری را متناسب با توانمندی های او بازطراحی می نماید. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که استقرار سیستم های هوشمند در هنرستان ها می تواند با “دموکراتیزه کردن مهارت”، از سرخوردگی هنرجویان کاسته و بهره وری نیروی کار آینده را به شکلی متوازن افزایش دهد.