تحلیل میزان توجه به تفکر انتقادی در فعالیت های کتاب مطالعات اجتماعی ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل میزان توجه به مولفه های تفکر انتقادی در فعالیت های کتاب مطالعات اجتماعی پایه های سوم، چهارم، پنجم و ششم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کمی از نوع ارزیابی بود. جامعه پژوهش شامل کل فعالیت های کتاب مطالعات اجتماعی چهار پایه بود. داده ها با استفاده از چک لیست محقق ساخته بر اساس هشت مولفه تفکر انتقادی (شناسایی مسئله، جمع آوری اطلاعات، تحلیل اطلاعات، استدلال، ارزشیابی شواهد، تشخیص دیدگاه های مختلف، نتیجه گیری، و خودتنظیمی) گردآوری و تحلیل شد. یافته ها نشان داد که در مجموع ۲۴۶ فعالیت بررسی شده، تنها ۳۸ فعالیت (معادل ۱۵ درصد) به مولفه های تفکر انتقادی توجه داشته اند. بیشترین توجه در پایه ششم (۲۱ درصد) و کمترین توجه در پایه سوم (۸ درصد) مشاهده شد. مولفه جمع آوری اطلاعات با ۱۲ فعالیت و مولفه خودتنظیمی با صفر فعالیت به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را داشتند. در عصر دیجیتال که دانش آموزان با حجم عظیمی از اطلاعات مواجه هستند، پرورش تفکر انتقادی یک ضرورت است. نتیجه پژوهش نشان داد که کتاب مطالعات اجتماعی در وضعیت موجود، توجه ناکافی به تفکر انتقادی دارد و بازنگری در فعالیت های آن ضروری است.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، مطالعات اجتماعی ، تحلیل محتوا ، دوره ابتدایی ، ارومیه