واکاوی چالش های اجرای سند تحول بنیادین در مدارس دولتی ایران: یک مطالعه پدیدارشناسانه

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به عنوان مهم ترین سند راهبردی نظام آموزشی ایران با هدف ایجاد تحول همه جانبه در ابعاد تربیتی، آموزشی، فرهنگی و مدیریتی تدوین شده است. با وجود گذشت بیش از یک دهه از تصویب و ابلاغ این سند، اجرای کامل و اثربخش آن در مدارس دولتی کشور همچنان با چالش های متعددی مواجه است. پژوهش حاضر با رویکرد پدیدارشناسانه به واکاوی تجربه زیسته مدیران، معلمان و کارشناسان آموزشی از موانع و چالش های اجرای سند تحول بنیادین در مدارس دولتی ایران پرداخته است. در این مطالعه تلاش شده است تا از طریق بررسی ادراکات و تجربیات افراد درگیر در فرآیند اجرای سند، عوامل بازدارنده و زمینه های ناکامی در تحقق اهداف پیش بینی شده شناسایی شود. یافته های مطالعات انجام شده نشان می دهد که چالش های اجرای سند تحول بنیادین را می توان در چند بعد اصلی شامل مشکلات مدیریتی، کمبود منابع مالی، ضعف زیرساخت های آموزشی، ناآگاهی و آموزش ناکافی معلمان، تمرکزگرایی اداری، مقاومت در برابر تغییر، ناهماهنگی میان سیاست گذاری و اجرا و همچنین ضعف نظام ارزیابی و نظارت طبقه بندی کرد. علاوه بر این، تغییرات مکرر مدیریتی، عدم ثبات برنامه های اجرایی و فاصله میان اهداف آرمانی سند و واقعیت های موجود مدارس نیز از جمله عوامل موثر بر کندی روند اجرای آن محسوب می شوند. نتایج پژوهش نشان می دهد که تحقق اهداف سند تحول بنیادین مستلزم مشارکت فعال ذی نفعان، تامین منابع مورد نیاز، توانمندسازی نیروی انسانی و بازنگری در سازوکارهای اجرایی است. بر این اساس، اتخاذ رویکردی جامع و واقع بینانه می تواند زمینه تحقق اهداف این سند و ارتقای کیفیت نظام آموزشی کشور را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

سند تحول بنیادین ، مدارس دولتی ، آموزش و پرورش ، پدیدارشناسی ، چالش های اجرایی ، تحول آموزشی ، معلمان ، مدیریت آموزشی