واکاوی نقش تدریس فعال در تقویت روحیه ی پرسشگری دانش آموزان

روحیه پرسشگری به عنوان یکی از ارکان بنیادین تفکر انتقادی و یادگیری مادام العمر، نقشی حیاتی در توسعه توانمندی های ذهنی و شخصیتی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، غلبه الگوهای تدریس سنتی و حافظه محور در بسیاری از نظام های آموزشی، غالبا منجر به انفعال علمی و سرکوب کنجکاوی فطری یادگیرندگان شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش راهبردهای تدریس فعال در تقویت روحیه پرسشگری دانش آموزان به انجام رسیده است. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی با رویکرد مروری است که با بررسی نظام مند اسناد، کتاب ها و مقالات علمی معتبر صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که به کارگیری الگوهای تدریس فعال نظیر یادگیری مبتنی بر حل مسئله، یادگیری اکتشافی، پرسشگری سقراطی، آموزش معکوس و یادگیری مشارکتی بستر مناسبی را برای ظهور و بروز آزادانه سوالات عمیق و تحلیلی فراهم می آورد. در این پارادایم نوین، نقش معلم از منبع مطلق دانایی و انتقال دهنده صرف دانش، به تسهیل گر، مهندس پرسش و محرک تفکر تغییر می یابد. نتایج نهایی حاکی از آن است که تدریس فعال نه تنها کمیت پرسش های دانش آموزان را به شکل معناداری افزایش می دهد، بلکه کیفیت آن ها را از سطح بازآوری اطلاعات به سطوح عالی تفکر نظیر تحلیل، ترکیب و ارزیابی ارتقا می بخشد. در نهایت، این مطالعه بر این ضرورت تاکید می کند که برای تربیت نسلی خلاق، نقاد و پرسشگر، نظام آموزشی نیازمند گذار از کلاس های «پاسخ محور» به سمت محیط های یادگیری «پرسش محور» و تعاملی است تا دانش آموزان برای مواجهه آگاهانه با چالش های پیچیده قرن بیست و یکم آماده شوند.

کلیدواژه ها:

تدریس فعال ، روحیه پرسشگری ، یادگیری اکتشافی ، تفکر انتقادی ، تسهیل گری آموزشی