واکاوی چالش های اجرای سند تحول بنیادین در مدارس دولتی ایران: یک مطالعه پدیدارشناسانه

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک های مدیریت کلاس معلمان با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان و دانش آموزان پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود. نمونه ای به حجم ۳۵۰ دانش آموز و ۳۵۰ معلم به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از دو پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه سبک های مدیریت کلاس آقازاده و همکاران (۱۳۹۰) با سه زیرمقیاس مقتدرانه، آسان گیرانه و مستبدانه و مقیاس تاب آوری تحصیلی ساموئلز (۲۰۰۴) استفاده گردید. روایی پرسشنامه ها با استفاده از روایی محتوایی و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۶ و در دو سطح آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد و ماتریس همبستگی پیرسون) و آمار استنباطی (تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان و تحلیل واریانس یک راهه) تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بین سبک مدیریت کلاس مقتدرانه با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین بین سبک مدیریت کلاس آسان گیرانه و سبک مستبدانه با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان رابطه منفی و معناداری به دست آمد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که سبک های مدیریت کلاس به طور معناداری قادر به پیش بینی تاب آوری تحصیلی هستند و سبک مقتدرانه قوی ترین پیش بینی کننده مثبت و سبک مستبدانه قوی ترین پیش بینی کننده منفی تاب آوری تحصیلی است. نتایج تحلیل واریانس نیز نشان داد که میانگین تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در سه گروه معلمان با سبک های مدیریت کلاس متفاوت، به طور معناداری با یکدیگر تفاوت دارد. یافته های این پژوهش بر اهمیت سبک مدیریت کلاس مقتدرانه به عنوان عاملی محوری در تقویت تاب آوری تحصیلی دانش آموزان تاکید می کند و نشان می دهد که ایجاد تعادل میان ساختاردهی و حمایت عاطفی در کلاس درس می تواند به ارتقای توانایی دانش آموزان برای مقابله با چالش ها و مشکلات تحصیلی منجر شود.

کلیدواژه ها:

سبک مدیریت کلاس ، سبک مقتدرانه ، سبک آسان گیرانه ، سبک مستبدانه ، تاب آوری تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی