بررسی اقلیم گرم و خشک و سرد و کوهستانی بر روی معماری و اجزای کالبد خانه های قاجار

بیان مسئله : اقلیم های مختلف ایران ویژگی های خاصی دارند که نه تنها به طراحی فضاها بلکه به جزئیات ساختاری و کارکردی خانه ها نیز تاثیر می گذارد. در اقلیم گرم و خشک، استفاده از تکنیک های هوشمندانه مانند حیاط های داخلی، بادگیرها و دیوارهای ضخیم به منظور کاهش حرارت و کنترل نور خورشید مشاهده می شود. از سوی دیگر، در اقلیم سرد و کوهستانی، بهینه سازی مصرف انرژی و ایجاد فضاهای گرم و محفوظ از باد در طراحی خانه ها امری ضروری است. این مقاله با تجزیه و تحلیل نمونه های عینی و بررسی مستندات تاریخی، به شناسایی و تفهیم چگونگی انطباق معماری خانه ها با ویژگی های اقلیمی و همچنین تاثیرات اجتماعی و فرهنگی این انطباق می پردازد. نتایج نشان می دهند که معماری قاجاری به عنوان یک پاسخ هوشمندانه به چالش های اقلیمی، نه تنها زیبایی شناسی، بلکه کارکرد مستقل خود را حفظ کرده و به یک هویت بومی و محلی تبدیل شده است.هدف پژوهش : هدف از انتخاب موضوع در ابتدا شناخت دو اقلیم متضاد سپس الگوهای تاثیرگذار برکالبد معماری و بررسی آنها در چند نمونه از خانه های سنتی در دوران قاجار در است . در این راستا جهت بررسی چند خانه در این اقلیم ها از طریق مباحث موجود پرداخته خواهد شد . روش پژوهش : پژوهش حاضر از نظر هدف در زمینه تحقیقات بنیادی است و از نظر ماهیت و روش ، توصیفی _ تحلیلی _ قیاسی و نمونه موردی است . مبانی نظری و پیشینه تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه ایی و جمع آوری اطلاعات و مقایسه آنها با یکدیگر به دست آمده استنتیجه گیری : یافته های پژوهش نمایانگر همسازی معماری خانه های قاجار در کل و هم چنین سازگاری عناصر جزئی آن ها با شرایط اقلیم گرم و خشک و سرد و کوهستانی است و درک درست معماران را از شرایط محیطی برای ایجاد آسایش در داخل بناها نشان می دهد. (یاسمن یزدی،سید مجید مفیدی شمیرانی،،ایرج اعتصام_نشریه علمی پژوهشی باغ نظر _ ۱۴۰۰ / ۱ )

کلیدواژه ها:

اقلیم ، معماری ، دوران قاجار ، کالبد خانه ها ، گرم وخشک ، سرد و کوهستانی