نقش مدیریت اموزشی و جامعه مدنی در فرزند اوری وجوانی جمعیت جامعه

کاهش نرخ باروری در ایران به زیر سطح جایگزینی، یکی از مهم ترین چالش های جمعیتی معاصر است که پیامدهای گسترده ای بر ساختار سنی جمعیت، نیروی کار و پایداری اقتصادی دارد. این پژوهش مروری-تحلیلی با هدف بررسی موانع چندبعدی فرزندآوری در میان زنان شاغل و ارزیابی سیاست های جمعیتی ایران، به ویژه قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، انجام شده است. جامعه آماری شامل مطالعات منتشرشده مرتبط در بازه ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵ در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی بود که به روش نمونه برداری هدفمند، ۲۰ منبع کلیدی انتخاب گردید. تحلیل محتوای تماتیک نشان داد که چالش های اصلی زنان شاغل شامل تعارض کار و خانواده، فشارهای اقتصادی، نگرانی های تربیتی و کلیشه های جنسیتی است. راهکارهای پیشنهادی زنان شاغل و زوج های ایرانی بر حمایت های ساختاری مانند مهدکودک سازمانی، دورکاری، مرخصی های طولانی تر زایمان، وام های مسکنی کم بهره و پوشش بیمه ای جامع تاکید دارد. ارزیابی سیاست های اخیر نقاط قوت رفاهی را تایید کرد اما ضعف های اجرایی، کمبود منابع پایدار و عدم تمرکز کافی بر تعادل کار و زندگی را برجسته ساخت. یافته ها حاکی از آن است که سیاست های صرفا تشویقی بدون اصلاحات نهادی، اثربخشی محدودی دارند و نیازمند رویکردی جامع مبتنی بر تجربیات موفق بین المللی (مانند کشورهای OECD) هستند. این پژوهش پیشنهاد می کند سیاست گذاری به سمت مداخلات ساختاری شیفت کند تا همزمان باروری پایدار افزایش یابد و مشارکت زنان در نیروی کار حفظ گردد.

کلیدواژه ها:

زنان شاغل ، موانع فرزندآوری ، سیاست های جمعیتی ، کاهش باروری ، تعارض کار و خانواده