بررسی و تبیین فرسودگی تحصیلی در دانشجویان تحصیلات تکمیلی: عوامل خطر و راهکارهای مداخله

فرسودگی تحصیلی در دانشجویان تحصیلات تکمیلی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های سلامت روان در آموزش عالی شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل خطر و راهکارهای مداخله ای فرسودگی تحصیلی در این گروه از دانشجویان، با رویکرد مرور روایی انجام شده است. برای این منظور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی از جمله ScienceDirect در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهند که فرسودگی تحصیلی پدیده ای چندعاملی است که از تعامل عوامل فردی، تحصیلی، و ساختاری ناشی می شود. در سطح فردی، استرس، کمال گرایی افراطی، سندروم ایمپاستور و راهبردهای مقابله ای ناسازگار از مهم ترین عوامل خطر هستند. در سطح محیطی، کیفیت رابطه با استاد راهنما، بار کاری سنگین، انزوای تحصیلی و فقدان حمایت نهادی نقش تعیین کننده ای دارند. در زمینه مداخلات، مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی-رفتاری بیشترین حمایت تجربی را دارند؛ با این حال، شواهد نشان می دهند که ترکیب مداخلات فردمحور با اصلاحات ساختاری در سطح نهادی برای دستیابی به نتایج پایدار ضروری است. نتایج این مطالعه می تواند راهنمای عملی برای متخصصان سلامت روان، اساتید راهنما، و سیاست گذاران آموزش عالی در طراحی برنامه های حمایتی موثرتر باشد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی تحصیلی ، دانشجویان تحصیلات تکمیلی ، عوامل خطر ، راهکارهای مداخله