بررسی اهمیت تدریس مبتنی بر گفت و گو و نقش آن در ارتقای تفکر انتقادی و خلاق در دانش آموزان

تحولات پرشتاب دنیای معاصر، جوامع را به سوی بازاندیشی در شیوه های یاددهی و یادگیری سوق داده است. در چنین شرایطی، آموزش وپرورش دیگر نمی تواند صرفا به انتقال یک سویه ی اطلاعات از سوی معلم به دانش آموز بسنده کند؛ بلکه ناگزیر است محیطی فراهم آورد که دانش آموزان در آن با مشارکت فعال، تعامل سازنده، گفت وگوهای معنادار و تبادل اندیشه، به کشف، تحلیل و ارزیابی دانش بپردازند. در این میان، تدریس مبتنی بر گفت وگو به عنوان یکی از رویکردهای نوین و کارآمد آموزشی، جایگاهی برجسته یافته است. این رویکرد با تاکید بر تعامل دوسویه و فرصت دادن به دانش آموزان برای بیان نظرات، طرح پرسش، نقد دیدگاه های خود و دیگران و مشارکت در فرایند یادگیری، می تواند نقشی تعیین کننده در رشد مهارت های شناختی سطح بالا ایفا کند. گفت وگو به عنوان یک فرایند اجتماعی و شناختی، راه را برای شکل گیری و تقویت تفکر انتقادی و خلاق باز می کند. در جریان یک گفت وگوی آموزشی ساختارمند، دانش آموز نه تنها شنونده ی منفعل نیست، بلکه در مقام فردی پرسشگر، تحلیل گر و مشارکت کننده قرار می گیرد. او در این محیط یاد می گیرد که چگونه استدلال کند، چگونه پرسش های دقیق بپرسد، چگونه اطلاعات را ارزیابی کند و چگونه نظرات متفاوت را در کنار هم ببیند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اهمیت تدریس مبتنی بر گفت و گو و نقش آن در ارتقای تفکر انتقادی و خلاق در دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که کلاس هایی که بر پایه ی گفت وگو شکل می گیرند، در مقایسه با کلاس های سنتی که بر سخنرانی یک طرفه ی معلم تکیه دارند، فضای یادگیری پویا تری ایجاد می کنند. در این نوع کلاس ها، دانش آموزان احساس ارزشمندی و دیده شدن بیشتری دارند، چون می توانند بدون ترس از اشتباه، نظرات خود را بیان کنند. همین احساس امنیت روانی و حمایتی، زمینه ای مناسب برای شکوفایی خلاقیت و گسترش تفکر آزاد فراهم می آورد. هنگامی که دانش آموزان در فضایی آزادانه با یکدیگر گفت وگو می کنند، امکان پیوند زدن ایده ها، تولید مفاهیم جدید، توسعه ی تفکر واگرا و خلق راه حل های نو افزایش می یابد.

کلیدواژه ها:

روش تدریس ، دانش آموزان ، یادگیری ، تفکر انتفادی ، تفکر خلاق