بررسی اثر آموزش مهارت های خودمراقبتی روانی و مدیریت زمان روزانه بر کاهش اضطراب مدرسه گریزی در دانش آموزان

در دهه های اخیر، سلامت روان دانش آموزان به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام های آموزشی مورد توجه پژوهشگران، سیاست گذاران آموزشی و متخصصان حوزه روان شناسی قرار گرفته است. مدرسه نه تنها محیطی برای انتقال دانش و مهارت های شناختی است، بلکه بستر مهمی برای رشد هیجانی، اجتماعی و روانی کودکان و نوجوانان محسوب می شود. با این حال، فشارهای تحصیلی، انتظارات والدین و معلمان، رقابت های آموزشی، تغییرات رشدی، و چالش های فردی و اجتماعی می توانند زمینه ساز بروز مشکلات روان شناختی متعددی در دانش آموزان شوند. یکی از شایع ترین و در عین حال نگران کننده ترین این مشکلات، اضطراب مرتبط با مدرسه و پدیده مدرسه گریزی است که می تواند پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت قابل توجهی بر عملکرد تحصیلی، سلامت روان و آینده اجتماعی دانش آموزان داشته باشد. اضطراب مدرسه گریزی نوعی واکنش هیجانی منفی است که با ترس، نگرانی، تنش و اجتناب از حضور در مدرسه همراه می شود. این اضطراب می تواند به شکل های مختلفی از جمله شکایت های جسمانی (مانند سردرد، دل درد، تهوع)، افت تحصیلی، کاهش انگیزه یادگیری، کناره گیری اجتماعی و حتی تعارض های خانوادگی بروز یابد. دانش آموزانی که از اضطراب مدرسه گریزی رنج می برند، اغلب در مواجهه با تکالیف درسی، امتحانات، روابط با همسالان یا معلمان، و ساختارهای زمانی مدرسه دچار احساس ناتوانی و فشار روانی می شوند. در صورت تداوم، این وضعیت می تواند به ترک تحصیل، کاهش عزت نفس، افزایش خطر ابتلا به اختلالات اضطرابی و افسردگی در آینده منجر شود. از این رو، شناسایی عوامل موثر بر اضطراب مدرسه گریزی و طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی کارآمد، از ضرورت های اساسی نظام آموزشی به شمار می رود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اثر آموزش مهارت های خودمراقبتی روانی و مدیریت زمان روزانه بر کاهش اضطراب مدرسه گریزی در دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که اضطراب مدرسه گریزی پدیده ای چندبعدی است و عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی در شکل گیری و تداوم آن نقش دارند. در این میان، مهارت های فردی دانش آموزان در مواجهه با فشارهای روانی و مدیریت الزامات روزمره زندگی تحصیلی، جایگاه ویژه ای دارد. بسیاری از دانش آموزان فاقد مهارت های لازم برای تنظیم هیجان ها، مراقبت از سلامت روان خود و سازمان دهی زمان روزانه هستند و همین امر باعث می شود در برابر استرس های تحصیلی آسیب پذیرتر باشند. بنابراین، توجه به آموزش مهارت هایی که بتواند توانمندی های روان شناختی دانش آموزان را تقویت کند، می تواند راهبردی موثر در کاهش اضطراب و پیشگیری از مدرسه گریزی باشد.

کلیدواژه ها:

مهارت ، خود مراقبتی ، مدیریت زمان ، اضطراب ، مدرسه گریزی