چالش های اخلاقی و تربیتی تکنولوژی های نوین در مدارس ابتدایی

ورود شتابان فناوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی به ارکان نظام های آموزشی، ساختار یاددهی-یادگیری را در تمامی مقاطع به ویژه مقطع ابتدایی دستخوش تغییرات بنیادین کرده است. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع چالش های اخلاقی و تربیتی ناشی از ادغام تکنولوژی های نوین در مدارس ابتدایی به رشته تحریر درآمده است. مدارس ابتدایی به عنوان نخستین بستر رسمی جامعه پذیری و شکل گیری هوش اخلاقی کودکان، امروزه با هجمه ای از ابزارهای دیجیتال، واقعیت های مجازی، و شبکه های هوشمند مواجهند که در کنار فرصت های بی بدیل آموزشی، مخاطرات جدی اخلاقی و تربیتی به همراه دارند. روش پژوهش حاضر از نوع مروری-تحلیلی است که با بررسی، ترکیب و نقد ادبیات پژوهشی و اسناد علمی داخلی و بین المللی موجود در این حوزه سامان یافته است. یافته های حاصل از این مرور نشان می دهد که چالش های اخلاقی عمدتا حول محورهای نقض حریم خصوصی دانش آموزان، کاهش عدالت آموزشی، تجاری سازی فضاهای یادگیری و رفتارهای ناسالم سایبری می چرخد. از سوی دیگر، چالش های تربیتی مواردی نظیر انزوای اجتماعی، کاهش تمرکز و تفکر عمیق، تضعیف رابطه عاطفی معلم و شاگرد، و دگرگونی در الگوهای هویت یابی کودکان را در بر می گیرد. تحلیل ها مبین آن است که مواجهه منفعلانه یا طرد مطلق فناوری کارساز نبوده و سیستم های آموزشی نیازمند بازنگری در برنامه های درسی هستند. در نهایت، آموزش سواد دیجیتال همراه با تفکر انتقادی به دانش آموزان، توسعه حرفه ای معلمان و تدوین پروتکل های اخلاقی بومی، به عنوان راهکارهای کلیدی جهت کاهش این چالش ها پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تکنولوژی های نوین ، مدارس ابتدایی ، چالش های اخلاقی ، چالش های تربیتی ، سواد دیجیتال.