مدل یابی نیازهای معنوی بیماران سرطانی بر اساس متغیرهای روان شناختی و اجتماعی

این پژوهش با هدف مدل یابی نیازهای معنوی بیماران سرطانی بر اساس متغیرهای روان شناختی و اجتماعی، از روش تحقیق ترکیبی اکتشافی-توضیحی با مشارکت ۴۲۰ بیمار در فاز کمی و ۳۰ مصاحبه عمیق در فاز کیفی بهره برد. نتایج تحلیل های آماری نشان داد که امیدواری و حمایت خانوادگی به عنوان قوی ترین پیش بینی کننده های مثبت، و اضطراب و افسردگی به عنوان عوامل منفی تاثیرگذار بر سطح نیازهای معنوی عمل می کنند؛ این متغیرها در مجموع توانستند حدود ۴۲.۷ درصد از واریانس تغییرات در نیازهای معنوی را تبیین کنند. همچنین، بومی سازی مقیاس سنجش نیازهای معنوی با شش عامل اصلی، روایی و پایایی مطلوبی در بافت فرهنگی ایران نشان داد و ساختار مدل پیشنهادی از طریق تحلیل مسیر و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تایید گردید. یافته ها حاکی از آن است که حمایت خانوادگی نه تنها اثر مستقیم دارد، بلکه به عنوان یک مکانیسم واسطه ای کارآمد، اثرات مخرب اضطراب بر نیازهای معنوی را تعدیل می کند. اگرچه متغیرهای اقتصادی و تحصیلی به صورت مستقیم تاثیر معناداری نداشتند، اما در تعامل با شبکه های حمایتی اجتماعی نقش مهمی ایفا کردند. این مطالعه تاکید می کند که نیازهای معنوی پدیده ای ایستا نیستند، بلکه تحت تاثیر پویایی های روانی و اجتماعی در طول دوره بیماری تغییر می کنند و درک دقیق این روابط برای طراحی مداخلات موثر ضروری است. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود تا ارزیابی نیازهای معنوی به عنوان بخشی استاندارد از پرونده بالینی بیماران سرطانی در نظر گرفته شود و تیم های درمانی آموزش های لازم جهت شناسایی و پاسخگویی به این نیازها را کسب نمایند. توسعه واحدهای مشاوره معنوی چندرشته ای، اجرای برنامه های تقویت امیدواری و ارتقای حمایت خانوادگی از جمله راهکارهای کلیدی برای بهبود کیفیت زندگی و سازگاری بیماران هستند. در نهایت، انجام پژوهش های طولی و بررسی هزینه-اثربخشی مداخلات معنوی می تواند زیربنای سیاست گذاری های ملی در حوزه مراقبت های جامع سرطان را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

معنویت ، سرطان ، امیدواری ، حمایت اجتماعی.