بررسی نقش یادگیری مادام العمر در توسعه پایدار انسانی: یک مرور مفهومی

در پارادایم نوین توسعه، گذار از رویکردهای سنتی مبتنی بر تجمیع سرمایه فیزیکی به مدل هایی که بر پتانسیل های انسانی و توانمندسازی افراد تمرکز دارند، ضرورتی اجتناب ناپذیر است. در این راستا، «یادگیری مادام العمر» نه صرفا به عنوان یک ابزار آموزشی، بلکه به مثابه ستون فقرات و موتور محرکه «توسعه پایدار انسانی» تلقی می گردد. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل مفهومی رابطه دیالکتیکی میان یادگیری مادام العمر و ابعاد سه گانه توسعه پایدار (اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی) است. این مطالعه با روش «مرور مفهومی» و با رویکرد سنتز انتقادی، ۸۵ منبع کلیدی از پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی و داخلی را واکاوی کرد. یافته ها نشان می دهد که یادگیری مادام العمر از طریق سه مکانیسم اصلی عمل می کند: نخست، ایجاد «سرمایه انسانی پویا و تاب آور» با کاهش فرسودگی مهارتی و افزایش چابکی شناختی؛ دوم، تحقق «عدالت آموزشی و کاهش نابرابری های ساختاری» از طریق دسترسی فراگیر به فرصت های یادگیری غیررسمی و غیررسمی؛ و سوم، ارتقای «پایداری زیست محیطی و شهروندی مسئولانه» با نهادینه سازی سواد اکولوژیک و تغییر رفتارهای مصرفی. تحلیل ها حاکی از آن است که توسعه پایدار انسانی بدون یادگیری مستمر، ناپایدار و شکننده است و در مقابل، یادگیری مادام العمر بدون هدف گیری عدالت اجتماعی، ممکن است به ابزاری برای توجیه نابرابری ها تبدیل شود. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه، استدلال می کند که یادگیری مادام العمر یک «حق بنیادین انسانی» و یک «پیشران استراتژیک» برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار است. در نهایت، پیشنهادهای سیاستی شامل بازطراحی معماری آموزشی، نهادینه سازی سیستم های اعتبارسنجی مهارت های غیررسمی، و تقویت حکمرانی مشارکتی چندذی نفعی برای همسوسازی نظام های آموزشی با الزامات توسعه پایدار ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

یادگیری مادام العمر ، توسعه پایدار انسانی ، سرمایه انسانی ، سواد زیست محیطی ، عدالت آموزشی.