راکتورهای هسته ای در ترازوی حقوق بین الملل: تلاقی حقوق هسته ای، محیط زیست، حقوق بشر و صلح جهانی

گسترش استفاده از انرژی هسته ای و توسعه راکتورهای هسته ای، اگرچه به عنوان پاسخی به نیازهای فزاینده انرژی و توسعه پایدار مطرح می شود، اما هم زمان چالش های حقوقی، زیست محیطی، انسانی و امنیتی گسترده ای را در سطح بین المللی به همراه دارد. راکتورهای هسته ای به دلیل ماهیت پرخطر خود، در کانون توجه حقوق بین الملل، حقوق هسته ای، حقوق محیط زیست، حقوق بشر و رژیم های عدم اشاعه قرار گرفته اند. این مقاله با رویکردی تحلیلی – توصیفی و با بهره گیری از اسناد بین المللی، معاهدات هسته ای، رویه های قضایی بین المللی و مصادیق عملی، به بررسی چارچوب های حقوقی حاکم بر احداث، بهره برداری، ایمنی، مسئولیت و نظارت بر راکتورهای هسته ای می پردازد. مقاله نشان می دهد که ناکارآمدی یا نقض این چارچوب ها می تواند تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین المللی، حقوق بنیادین بشر و محیط زیست جهانی ایجاد کند. در پایان، راهکارهایی حقوقی و نهادی برای تقویت حکمرانی هسته ای، ارتقای ایمنی راکتورها و هم سویی انرژی هسته ای با اصول حقوق بین الملل ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل ، حقوق هسته ای ، راکتورهای هسته ای ، ایمنی هسته ای ، محیط زیست ، حقوق بشر ، عدم اشاعه ، مسئولیت بین المللی دولت ها