ریسک ها و چالش های زنجیره تامین در صنعت لبنیات

زنجیره تامین در صنعت لبنیات به دلیل ماهیت فسادپذیر محصولات، وابستگی شدید به شرایط نگهداری سرد، و حساسیت بالای کیفیت مواد اولیه، یکی از پیچیده ترین و آسیب پذیرترین زنجیره های تامین در صنایع غذایی محسوب می شود. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ریسک ها و چالش های زنجیره تامین در صنعت لبنیات و بررسی اثر آن ها بر عملکرد، پایداری و تاب آوری این زنجیره است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوای منابع علمی انجام شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که زنجیره تامین لبنیات با مجموعه ای از ریسک های چندبعدی شامل ریسک های تامین (نوسان تولید شیر خام و بیماری های دامی)، ریسک های تولید (خرابی تجهیزات و توقف خط تولید)، ریسک های لجستیکی (ضعف در زنجیره سرد و افزایش هزینه حمل ونقل)، ریسک های بازار (نوسان تقاضا و تغییر الگوی مصرف)، ریسک های اقتصادی (افزایش هزینه نهاده ها و نوسانات ارزی)، ریسک های بهداشتی (آلودگی های میکروبی و باقی مانده داروها) و ریسک های محیطی (خشکسالی و تغییرات اقلیمی) مواجه است. همچنین نتایج نشان می دهد که این ریسک ها به صورت زنجیره ای و تقویت کننده یکدیگر عمل کرده و موجب کاهش بهره وری و افزایش عدم قطعیت در کل سیستم می شوند.در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که ارتقای یکپارچگی زنجیره تامین، توسعه زیرساخت های لجستیکی، بهبود نظام های نظارتی، استفاده از فناوری های نوین و تقویت رویکرد تاب آوری می تواند نقش مهمی در کاهش اثرات ریسک ها و بهبود عملکرد صنعت لبنیات داشته باشد.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین ، صنعت لبنیات ، مدیریت ریسک ، تاب آوری زنجیره تامین ، محصولات فسادپذیر ، زنجیره سرد ، امنیت غذایی.