بررسی تاثیر محیط کلاس انعطاف پذیر برانگیزش پیشرفت و درگیری تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر محیط کلاس انعطاف پذیر بر انگیزش پیشرفت و درگیری تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر زنجان انجام شد و بر پایه این ضرورت شکل گرفت که آموزش در دنیای معاصر، به دلیل تحولات سریع فناورانه، تغییر سبک های یادگیری، نیاز به خودتنظیمی تحصیلی و افزایش محرک های بیرونی رقابت کننده با مدرسه، به محیط هایی نیاز دارد که از حالت سنتی و ایستا خارج شده و به فضایی پویا، مشارکتی، متنوع و انعطاف پذیر تبدیل شوند. پژوهش از نوع همبستگی و توصیفی–تحلیلی بود و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم تا ششم ابتدایی مدارس دولتی شهر زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۳۸۰ نفر با روش نمونه گیری چندمرحله ای خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محیط کلاس انعطاف پذیر (رضایی، ۱۳۹۸)، پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس (۱۹۷۰ به نقل از هومن، ۱۳۸۰) و مقیاس درگیری تحصیلی فردریکس (۲۰۰۴؛ ترجمه قنبری، ۱۳۹۶) بود که پایایی آن ها با آلفای کرونباخ بین ۸۱/۰ تا ۸۹/۰تایید شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به روش هم زمان تحلیل گردید. نتایج نشان داد که محیط کلاس انعطاف پذیر با انگیزش پیشرفت دانش آموزان رابطه مثبت و معنادار دارد .و همچنین بین محیط کلاس انعطاف پذیر و درگیری تحصیلی آنان نیز رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد . تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که محیط کلاس انعطاف پذیر توان پیش بینی ۳۹ درصد از تغییرات انگیزش پیشرفت و ۴۲ درصد از واریانس درگیری تحصیلی را دارد که بیانگر نقش قوی این متغیر در شکل دهی پیامدهای تحصیلی دانش آموزان است. یافته ها نشان داد که کلاس هایی که در آن ها امکان جابه جایی، تنوع فعالیت ها، انتخاب گری دانش آموز، آزادی عمل در یادگیری، مشارکت گروهی، استفاده از ابزارهای انعطاف پذیر و تعامل باز میان معلم و دانش آموز وجود دارد، به طور چشمگیری موجب افزایش تلاش تحصیلی، پشتکار، علاقه مندی، جست وجوی سطح بالا، توجه پایدار و مشارکت فعال دانش آموزان می شود.

کلیدواژه ها:

محیط کلاس انعطاف پذیر ، انگیزش پیشرفت ، درگیری تحصیلی