تحلیل عوامل موثر بر مدیریت بحران های اقتصادی در خانواده (با تاکید بر هویت مقاومت)

این پژوهش با هدف تحلیل عوامل موثر بر مدیریت بحران های اقتصادی و بررسی نقش «هویت مقاومت» در تبیین و ارتقای توانمندی خانوارهای ساکن مشهد در مواجهه با این بحران ها طراحی شد. مطالعه حاضر از نظر روش شناسی، پژوهشی کمی با طرح مقطعی-همبستگی است که با استفاده از نمونه گیری تصادفی از ۲۴۹ سرپرست خانوار ساکن مشهد انجام شده و داده های آن از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از تحلیل عاملی اکتشافی جهت شناسایی ابعاد زیربنایی هویت مقاومت و سپس از تحلیل رگرسیون چندگانه برای سنجش تاثیر این عوامل بر مدیریت بحران های اقتصادی استفاده شد. یافته های این پژوهش نشان داد که ابعاد هویت مقاومت در مجموع ۸/۳۴ درصد از تغییرات مدیریت بحران اقتصادی را تبیین می کنند. مولفه های «استقلال اقتصادی» (با تاکید بر خوداتکایی و حمایت از تولید داخلی) و «خلاقیت» (به عنوان توانایی ارائه راه حل های نوآورانه) قوی ترین تاثیرات مثبت و معنادار را داشتند. همچنین، «تاب آوری عاطفی» (توانایی حفظ تعادل روانی در مواجهه با شوک های مالی) به عنوان یکی از مولفه های بعد عاطفی-روان شناختی، نقش حمایتی معناداری ایفا می کند. در مقابل، عواملی چون «عدم تمایل به کار گروهی»، «مادی گرایی»، «رفتارهای سفته بازانه» و «تصمیم گیری عجولانه» تاثیر منفی و معناداری بر مدیریت بحران دارند بنابراین سیاست گذاری های اقتصادی و اجتماعی (به ویژه در چارچوب پدافند اقتصادی) باید علاوه بر مداخلات ساختاری، بر تقویت خوداتکایی، نوآوری، انسجام اجتماعی و تاب آوری روان شناختی خانوارها نیز تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران های اقتصادی ، هویت مقاومت ، تاب آوری اقتصادی ، پدافند اقتصادی ، خانواده