اپیدمیولوژی مولکولی، تعیین ژنوتیپ و مطالعه فیلوژنتیکی نوروویروس گاوی در گوساله های مبتلا به اسهال در ایران

نورویروس، به ویژه نورویروس های گاوی (BoNoV)، ویروس های RNA دار و عامل گاستروانتریت در انسان و دام هستند و برخی ژنوتیپ های آن در اسهال گوساله ها نقش دارند. بیماری های گوارشی در گوساله های جوان می تواند خسارات اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده و بهره وری گله های گاو شیری را تحت تاثیر قرار دهد. نورویروس ها قادرند گونه های مختلفی از جمله گاو، خوک، سگ، گربه، موش، و انسان را آلوده کنند. نورویروس های حیوانی (مانند نورویروس گاوی، خوکی) از نورویروس انسانی متمایز هستند و شواهد قطعی در مورد عفونت متقاطع بین گونه ها کم است . همچنین، اطلاعات علمی درباره احتمال آلودگی شیر با نورویروس بسیار اندک گزارش شده است. در این مطالعه، شیوع و ویژگی های ژنتیکی نورویروس گاوی به عنوان یکی از عوامل گاستروانتریت در گوساله های ایران بررسی شد. در مجموع، ۱۶۳ نمونه مدفوع از گوساله های اسهالی کمتر از دو ماه از پنج استان کشور طی سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ جمع آوری و با روش RT-PCR و استفاده از دو جفت پرایمر تحلیل شدند. با توجه به محدودیت منابع، تنها دو نمونه برای انجام آنالیزهای فیلوژنتیک مورد توالی یابی قرار گرفتند. داده های توالی در حال حاضر با شماره های SUB۱۳۰۵۳۲۴۵ و SUB۱۳۰۵۳۲۵۹ در GenBank ثبت شده اند. نتایج RT-PCR نشان داد که ۶۸ نمونه (۴۱٪) برای ژنوتیپ III نورویروس گاوی مثبت بودند. همچنین، فراوانی موارد مثبت در فصول سرد سال (پاییز و زمستان) بیشتر بود. تحلیل فیلوژنتیک نشان داد که نمونه SUB۱۳۰۵۳۲۴۵ شباهت ژنتیکی بالایی (۹۷٪) با سویه های گزارش شده از کشورهای شرق آسیا و مصر دارد؛ در حالی که نمونه SUB۱۳۰۵۳۲۵۹ بیشترین نزدیکی ژنتیکی را با سویه های کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه و انگلستان نشان داد. این یافته ها بیانگر شیوع بالای ژنوتیپ III نورویروس گاوی در گوساله های اسهالی در ایران است. همچنین، نتایج بر ضرورت انجام مطالعات گسترده تر در چارچوب رویکرد «یک بهداشت»  (One Health) برای درک بهتر اپیدمیولوژی نورویروس های حیوانی و بررسی احتمال انتقال بین گونه ای تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اپیدمیولوژی مولکولی ، اسهال گوساله ، تحلیل فیلوژنتیک ، تعیین ژنوتیپ ، نورویروس گاوی