رفتارهای ارتقادهنده سلامت و عوامل اجتماعی و باروری موثر بر پایبندی به آن در افسردگی دوران بارداری

مقدمه: افسردگی دوران بارداری پیامدهای نامطلوب بسیاری بر جنین، مادر و زندگی آینده کودک دارد. با توجه به اهمیت رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت به عنوان یکی از عوامل احتمالی پیش بینی کننده­ افسردگی، مطالعه حاضر با هدف تعیین افسردگی دوران بارداری، رفتارهای ارتقادهنده‎ سلامت مرتبط و عوامل اجتماعی و باروری موثر بر پایبندی به رفتارها در زنان باردار انجام شده است. مواد و روش­ کار: این مطالعه­ مقطعی بر ۳۰۸ زن باردار واجد شرایط مراجعه‎کننده به درمانگاه­ های مامایی بیمارستان­ های آموزشی شهر بابل انجام شد. متغیر افسردگی با استفاده از دو ابزار افسردگی ادینبرگ و سلامت بیمار، متغیر رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت با استفاده از پرسشنامه (HPLPII-Health Promoting Lifestyle Profile) و عوامل اجتماعی و باروری نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ­ها با استفاده از نسخه ۲۳ نرم­افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. یافته­ ها: فراوانی افسردگی بر اساس پرسشنامه­ افسردگی ادینبرگ و سلامت بیمار به ترتیب ۱۷/۹% و ۲۹/۲% بود. میانگین نمره­ کل رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت و همه ابعاد به‎ جز روابط بین­ فردی در زنان غیرافسرده (بر اساس دو پرسشنامه) به طور معنی­دار بیشتر از گروه افسرده بود. بیشترین تفاوت معنی‎دار در بعد رشد معنوی دو گروه وجود داشت. در تحلیل نهایی در مدل رگرسیون خطی، تحصیلات مادر و شرکت در کلاس‎های آمادگی زایمان دو متغیر پیش­بینی کننده معنی­دار در پایبندی به رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت یافت شدند. نتیجه­ گیری: شرکت در کلاس­ های آمادگی زایمان از عوامل موثر بر پایبندی به رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت و نیز کاهش بروز افسردگی است. همچنین با توجه به تاثیر سطح تحصیلات بر نمره­ رفتارهای ارتقادهنده­ سلامت لازم است که ارائه‎دهندگان مراقبت سلامت، توجه بیشتری به مادران با سطح تحصیلات پایین یا متوسط داشته باشند. این رویکرد کمک خواهد کرد تا نیازهای این مادران تا سطح مطلوب مرتفع شده و درنتیجه منجر به ارتقای سبک زندگی و کاهش افسردگی بارداری گردد.

کلیدواژه ها:

Depression ، Pregnancy ، Health-promoting behaviors ، Social and reproductive determinants ، افسردگی ، بارداری ، رفتار ارتقادهنده سلامت ، عوامل اجتماعی و باروری