ارزشیابی برنامه خودمراقبتی سلامت زنان میانسال (سرطان پستان و سرطان دهانه رحم)؛ شش ماه پس از مداخله

مقدمه: سرطان پستان و دهانه رحم از چالش های بهداشتی مهم در جهان است. بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از مرگ های ناشی از سرطان با تغییر یا اجتناب از عوامل خطر، قابل پیشگیری است. خودارزیابی و خودمراقبتی از اجزای مهم در پیشگیری این بیماری ها هستند. مطالعه حاضر به ارزشیابی خودارزیابی و خودمراقبتی برنامه اداره میانسالان وزارت بهداشت در زمینه سرطان پستان و دهانه رحم پرداخته است. مواد و روش کار: این مطالعه یک پژوهش مداخله ای قبل و بعد بود. جمعیت مورد مطالعه زنان میانسال تحت پوشش دانشگاه های علوم پزشکی بودند که در دو گروه مداخله و شاهد، وضعیت خودارزیابی و خودمراقبتی در زمینه سرطان پستان و دهانه رحم سنجیده شد. آموزش های خودمراقبتی و خودارزیابی فقط برای گروه مداخله ارائه شد. مجددا شش ماه بعد از مداخله وضعیت هر دو گروه سنجیده شد. نرم افزار SPSS۲۴ جهت ورود داده ها و تجزیه و تحلیل استفاده شد. یافته ها: در این طرح ۱۹۶۰ نفر از زنان مورد مطالعه قرار گرفتند. حدود ۹۰ درصد متاهل بودند. بیشترین تحصیلات در سطح دبیرستان بود. اشتغال بیشتر در گروه های خانه دار، کارمند و شغل آزاد بوده است. در زمینه سرطان دهانه رحم؛ در گروه مداخله "ارزیابی عوامل خطر" به ۸۳ درصد و " شناخت عوامل خطر" در همین گروه به ۸۰ درصد افزایش یافت که نسبت به گروه شاهد بطور معنی داری بالاتر بود. در رابطه با سرطان پستان "ارزیابی عوامل خطر" به ۹۵ درصد افزایش یافت و "شناخت عوامل خطر" در همین گروه به ۸۳ درصد افزایش یافت که نسبت به گروه شاهد بطور معنی داری بالاتر بود.طبق نتایج آزمون رگرسیون عوامل موثر بر بهبودی شاخص ها شامل تحصیلات، گروه مداخله، زمان بعد از مداخله، دریافت خدمات میانسالان و سفیر سلامت بودن، بود. البته در مورد "ارزیابی سرطان دهانه رحم" تاهل نیز جزء عوامل تاثیرگذار بود. نتیجه گیری: مطالعه حاضر، بیانگر اثربخشی برنامه های مداخله ای در بهبود خودارزیابی و خودمراقبتی برای پیشگیری و تشخیص زودرس از سرطان پستان و دهانه رحم است علیرغم اینکه محدودیت هایی ناشی از همه گیری کرونا ایجاد شده بود. بررسی اثرات درازمدت برنامه و ارائه آموزش های مستمر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

evaluation ، program ، self-care ، breast and cervical cancer ، health ، prevention ، ارزشیابی ، برنامه ، خود مراقبتی سرطان پستان و دهانه رحم ، سلامت و پیشگیری