بررسی نظر شارحان دیوان انوری در ضبط و تحلیل دو قصیده او

در پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه نظر شارحان دیوان انوری پرداخته می شود، از شارحان قدیم و جدید اشعار انوری می توان به شادی آبادی در قرن دهم، فراهانی قرن یازدهم، دنبلی قرن سیزدهم و مدرس رضوی و سید جعفر شهیدی در دوره معاصر اشاره کرد. این شارحان به شرح و تحلیل ابیات انوری خصوصا دشواری ها و مشکلات دیوان او پرداخته اند و هر یک در حد توان خود به گشودن برخی از مشکلات آن، اهتمام ورزیده اند. از بررسی این شروح دریافته می شود که شرح شادی آبادی بر سایر شروح تاثیر زیادی گذاشته است و از میان شارحان معاصر، مدرس رضوی و شهیدی کاملا از شروح پیشین تاثیر پذیرفته اند. هر کدام از این شروح در عین حال که از مزایایی برخوردارند نواقص و ضعف هایی دارند که در شرح برخی ابیات این مقاله نشان داده می شود. در تحلیل ابیات منتخب، شارحان متفاوت عمل کرده اند و از شیوه یکسانی پیروی نکرده اند. شادی آبادی ضمن تفسیر مفردات و غرض بیت گاهی تحت تاثیر ذوق شاعرانه خود قرار گرفته است. شرح فراهانی عالمانه تر است و در تحلیل ابیات به منابع و کتب دیگر مراجعه کرده است. دنبلی تمام ابیات قصاید را توضیح داده است. مدرس رضوی در ضمن تعلیقات خود بر دیوان انوری به شرح و معنی برخی ابیات روی آورده و شهیدی نیز ضمن توجه به همه این شروح به جمع بندی معنای ابیات و نقد نظر دیگر شارحان پرداخته است.

کلیدواژه ها:

دیوان انوری ، شادی آبادی ، فراهانی ، دنبلی ، مدرس رضوی ، شهیدی