نشانه شناسی فرهنگی نمایشنامه قوردلار غلامحسین ساعدی

ادبیات، متنی نشانه محور است و نشانه شناسی ابزار و دانشی برای کشف ارتباط میان دانش های درون متن و جهان بیرون است. نشانه شناسی فرهنگی با تکیه بر آراء یوری لوتمان، جهان های فرهنگی و فعل و انفعالات آن ها را درون متن بررسی می کند. در این زمینه، برخی ژانرهای ادبی، از جمله نمایشنامه، با داشتن صبغه ادبیت، عاملی اصلی در انعکاس رخدادهای اجتماعی و فرهنگی به مثابه ارکان کلیدی جامعه و ادبیات، به شمار می روند. نمایشنامه قوردلار غلامحسین ساعدی به مثابه نماینده زبان ترکی و فرهنگ ایرانی، ارتباط و تقابل زبان و فرهنگ بیرونی(دیگری) با فرهنگ درونی را نشان می دهد. مواجهه دو زبان و دو فرهنگ متقابل در بافتی از زبان با رویکرد خود محلی در جایگاه خود ملی، شکل گیری تقابلی تولیدمحور در حوزه فرهنگ را در این نمایشنامه به تصویر کشیده است. پژوهش پیش رو، با روش تحلیل کیفی و موردی و بر اساس مطالعات کتابخانه ای، ارتباط میان سازه های کلام و فرهنگ را میان جهان های متقابل بررسی کرده و با هدف یافتن اشتراکات درون تقابل ها، در ژانر نمایشنامه، برای بررسی چیستی سازوکار تقابل و تعامل فرهنگ ها و تولیدات بینافرهنگی انجام شده است. نتایج پژوهش، بیانگر وجود ارتباطات تقابلی میان اجزای فرهنگ و روابط اجتماعی و وجود اشتراک میان تقابل های مختوم به یگانگی فرهنگی است .

کلیدواژه ها:

نشانه شناسی فرهنگی ، یوری لوتمان ، نمایشنامه قوردلار ، غلامحسین ساعدی ، فرهنگ و جامعه